Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Witbuikboself
Witbuikboself | Chaetocercus mulsant
White-bellied Woodstar | Estrellita ventriblanca | Estrelinha-de-barriga-branca
De witbuikboself is de meest verbreide boself van de Andes en komt voor van Colombia tot Bolivia. Het mannetje heeft een roze-paarse keel en een witte borstband die doorloopt in een witte buik. Zoals andere boselfen vliegt hij met een langzaam, bijenachtig zoemen en houdt hij de staart vaak omhoog als hij voor een bloem hangt.
Geluid
Meestal stil. Korte, hoge tsit-tonen, soms in reeksjes; de vleugels maken een zacht, insectachtig gezoem.
Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
7–8 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is donker groen van boven, met een glanzend roze-paarse keel, een witte vlek achter het oog en een brede witte band over de borst die overgaat in de witte buik. De flanken zijn groen, met een witte vlek aan de zijkant van de stuit. De staart is kort, gevorkt en donker. Het vrouwtje is groen van boven, met een lichte vlek achter het oog en een donkere oorvlek; de onderdelen zijn witachtig met okerkleurige flanken, en de staart is roodbruin met een zwarte band.
Verwarringssoorten
De zonneboself Chaetocercus heliodor is nog kleiner; het mannetje heeft een keel met verlengde zijpunten en grijsgroene in plaats van witte onderdelen, het vrouwtje is warmer roodbruin van onder. Het mannetje van de kleine boself Chaetocercus bombus heeft een okerkleurige, geen witte borstband, en leeft vooral lager, in het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru. De fijnstaartboself Microstilbon burmeisteri in Bolivia heeft bij het mannetje een veel langere, diep gevorkte staart.
Leefgebied
Randen van vochtig bergbos en nevelwoud, struikrijke hellingen, oude secundaire groei, tuinen en heggen in de Andes, ruwweg tussen 1500 en 3500 m. Zoekt nectar aan kleine bloemen, vaak aan bloeiende struiken en bomen, en vangt kleine insecten in de lucht. Zit vaak op kale, uitstekende takjes. Het nest is een klein napje van plantenpluis en mos op een tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de cordilleras van de Andes. In Ecuador op beide flanken van de Andes en in de inter-Andesdalen. In Peru over de hele lengte van de Andes. In Bolivia op de oostflank in het noorden en midden van het land. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied nauwelijks voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij bloeiende struiken en bomen langs bosranden, in tuinen van lodges en in heggen op middelste hoogten in de Andes. Let op een zeer kleine kolibrie die met een zoemend geluid als een grote bij voor de bloemen hangt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook voor in bosranden, struweel en tuinen en verdraagt veranderingen in het landschap.
Wetenschappelijke naam
Chaetocercus mulsant | (Bourcier, 1843)
Bourcier beschreef de soort in 1843 als Ornismya Mulsanti; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chaetocercus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks khaitē, 'haar', met kerkos, 'staart'. De soortnaam eert Martial Étienne Mulsant (1797–1880), Frans entomoloog en ornitholoog die over kolibries publiceerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia en Yungas, Bolivia.