Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Kleine chachalaca
Kleine chachalaca | Ortalis motmot
Little Chachalaca | Guacharaca enana | Aracuã-pequeno
De kleine chachalaca is een vrij kleine chachalaca met een roodbruine kop en hals, van het noordoosten van Zuid-Amerika. Zijn verspreidingsgebied ligt grotendeels buiten het gidsgebied, in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië. In het gidsgebied komt hij hooguit in het uiterste oosten van Colombia voor.
Geluid
Een luid, schor koor van paren en groepen, een herhaald, raspend motief van enkele lettergrepen, vooral bij zonsopgang en in de schemering. Daarnaast zachte, krassende roepjes.
Opname: Geoffrey Monchaux — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
43–48 cm, slank, met een kleine kop, een lange hals en een lange staart. Kop en hals zijn roodbruin, met een plek naakte, rode huid op de keel. De bovendelen zijn grijsachtig olijfbruin, de borst is grijsbruin zonder vlekken en de buik geelbruin tot vuilwit. De staart is donker, de buitenste veren met een roodbruine top. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gevlekte chachalaca Ortalis guttata is iets groter, heeft witte vlekken en schubben op hals en borst en alleen een roodbruine kruin, en leeft in het Amazonegebied ten oosten van de Andes. De roodbuikchachalaca Ortalis ruficauda heeft een grijze kop en leeft in het noorden van Colombia en Venezuela. Spix' sjakohoen Penelope jacquacu is veel groter en donkerder, met een rode keellel.
Leefgebied
Bosranden, secundair bos, struweel, galerijbos, savannebos en de randen van rivierbos in het laagland, meestal onder 1000 m. Leeft in groepjes in de boomlagen en eet vruchten, bladeren en knoppen. Het nest is een losse schaal van takjes in een boom of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia hooguit in het uiterste oosten, langs de grens met Venezuela en Brazilië; het voorkomen daar is slecht gedocumenteerd. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, in Guyana, Suriname en Frans-Guyana en in het noorden van Brazilië ten noorden van de Amazone.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied is de soort alleen te verwachten in bosranden en rivierbos in het uiterste oosten van Colombia. Buiten het gidsgebied komt hij voor langs bosranden en in secundair bos in de Guyana's en het noorden van Brazilië, waar de groepen vooral in de vroege ochtend roepen.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd als aparte soort; de Rode Lijst rekent deze vorm tot een ruimer opgevatte soort, die als niet bedreigd geldt. De soort verdraagt secundair bos en bosranden, maar wordt plaatselijk bejaagd.
Wetenschappelijke naam
Ortalis motmot | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Phasianus Motmot; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ortalis werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks ortalis, 'kuiken' of 'hen'. De soortnaam is een Azteekse vogelnaam die Albertus Seba in 1734 ten onrechte op een chachalaca toepaste. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.