Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Langpootkwartel

Langpootkwartel | Rhynchortyx cinctus

Tawny-faced Quail | Codorniz carirrufa | Uru-de-cara-ruiva

De langpootkwartel is een kleine kwartel met relatief lange poten van de bodem van vochtig laaglandbos. Hij leeft in paren of kleine groepjes op de bosbodem en is de enige soort van zijn geslacht. Mannetje en vrouwtje verschillen duidelijk van elkaar in kleed.

Langpootkwartel (Rhynchortyx cinctus)
Foto: Carmelo López Abad — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een langzaam herhaalde, holle en wat klagende fluittoon, vooral in de vroege ochtend en in de schemering. Bij verstoring zachte, krassende contactroepjes.

Luister: ZangXC822610

Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–19 cm, met een korte staart, een vrij forse, donkere snavel en voor een kwartel lange, grijsachtige poten. Het mannetje heeft een oranjebruine kop met een donkergrijze streep door het oog, een grijze hals en borst en een lichte, okerkleurige buik; de flanken zijn fijn donker gebandeerd. De bovendelen zijn bruin, met zwarte vlekjes en lichte streepjes. Het vrouwtje heeft een bruine kop met een lichte wenkbrauwstreep en een witte keel, een bruine borst en een witachtige buik met zwarte bandering. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De bruinmaskertandkwartel Odontophorus erythrops, die deels in dezelfde bossen leeft, is veel groter en zwaarder, met een korte kuif, een roodbruin voorhoofd en een zwarte keel met een witte band. De kleine tinamoe Crypturellus soui en de chocotinamoe Crypturellus kerriae hebben een dunne, licht gebogen snavel, een egaal getekende kop en vrijwel geen staart.

Leefgebied

De bodem van vochtig, hoog laaglandbos en oud secundair bos in heuvelland, met een dichte ondergroei, meestal onder 900 m. Loopt in paren of groepjes van enkele vogels over de bosbodem en zoekt zaden, vruchten, insecten en andere ongewervelden in het bladstrooisel. Het nest ligt op de grond; over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland van de Chocó en in het noorden, oostwaarts tot de dalen van de Sinú en de benedenloop van de Cauca en het midden van de Magdalenavallei. In Ecuador alleen in het noordwesten, vooral in Esmeraldas. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop vroeg in de ochtend langzaam over stille paden in laaglandbos van de Chocó of het noordwesten van Ecuador. Vogels lopen meestal weg voordat ze opvliegen; let op beweging en zacht geritsel in het bladstrooisel.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De soort is gebonden aan weinig verstoord laaglandbos en gaat achteruit door ontbossing; plaatselijk speelt ook jacht een rol.

Wetenschappelijke naam

Rhynchortyx cinctus | (Salvin, 1876)

Salvin beschreef de soort in 1876 als Odontophorus cinctus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhynchortyx werd in 1893 ingevoerd door Ogilvie-Grant. De geslachtsnaam komt van Grieks rhunkhos, 'snavel', en ortux, 'kwartel'. De soortnaam is Latijn cinctus, 'omgord', naar de band over de borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veraguas, Panama.