Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Kuifbobwhite

Kuifbobwhite | Colinus cristatus

Crested Bobwhite | Colín crestudo | Uru-do-campo

De kuifbobwhite is een kleine, gedrongen kwartel van open, droog land in het noorden van Colombia, met een lange, puntige kuif. Hij leeft in groepjes (covey's) die samen over de grond lopen en bij verstoring tegelijk met snorrende vleugels opvliegen. De soort profiteert van ontbossing en komt veel voor in weiland en struikrijk cultuurland.

Kuifbobwhite (Colinus cristatus)
Foto: Daisyree Bakker — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een helder, opklimmend fluitje van twee of drie tonen, de laatste het luidst, zoiets als bob-bob-wiet, vooral van een zittende vogel op een paaltje of struik in de ochtend en avond. Groepjes houden contact met zachte, tjilpende en kakelende roepjes.

Luister: ZangXC589643

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–23 cm, rond en kortstaartig, met een korte, dikke snavel. Het mannetje heeft een lange, puntige kuif, die per ondersoort varieert van witachtig tot roodbruin, een okerkleurig tot roestbruin gezicht en keel, en vaak een lichte wenkbrauwstreep met een donkere streep erboven of door het oog. De onderdelen zijn bruin tot roestkleurig met talrijke witte en zwarte vlekjes; de bovendelen zijn grijsbruin, fijn zwart en bruin gemarmerd. Het vrouwtje heeft een kortere, bruinere kuif en een doffer, gestreept gezicht. Jonge vogels zijn doffer en meer gestreept.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied komt geen andere bobwhite voor. De gemarmerde tandkwartel Odontophorus gujanensis is groter, donkerder bruin, met een korte, ronde kuif en oranjerode huid rond het oog, en leeft in vochtig bos. De kleine tinamoe Crypturellus soui heeft een dunne snavel, geen kuif en vrijwel geen staart, en leeft in bos en ruigte.

Leefgebied

Droge en halfvochtige savanne, grasland met struiken, weiland, akkerranden, droog struweel en de randen van droogbos, vooral in het laagland, plaatselijk tot hoger in de Andesdalen. Loopt in groepjes over de grond en eet zaden, scheuten, bessen en insecten. Het nest is een kuiltje op de grond onder dekking van gras of een struik.

Verspreiding en trek

Binnen het gidsgebied alleen in Colombia: in het Caribische laagland, de dalen van de Magdalena en de Cauca en de Llanos ten oosten van de Andes. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Panama, Venezuela, de Guyana's, het uiterste noorden van Brazilië en op Aruba en Curaçao.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de vroege ochtend op het fluitende bob-bob-wiet langs wegen door weiland en struweel in het Caribische laagland of de Llanos. Groepjes lopen vaak langs wegbermen en vliegen pas laat op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en profiteert van de omvorming van bos tot weiland, maar wordt plaatselijk bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Colinus cristatus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tetrao cristatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colinus werd in 1820 ingevoerd door Goldfuss. De geslachtsnaam komt van Nahuatl zolin, 'kwartel'. De soortnaam is Latijn cristatus, 'met een kuif'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Curaçao.