Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Gemarmerde tandkwartel
Gemarmerde tandkwartel | Odontophorus gujanensis
Marbled Wood Quail | Corcovado común | Uru-corcovado
De gemarmerde tandkwartel is de meest verbreide tandkwartel van het Amazonelaagland. Groepjes van vijf tot tien vogels lopen dicht bij elkaar over de bosbodem. Bij zonsopkomst en in de schemering zingen paren een snel, ritmisch duet dat ver door het bos klinkt.
Geluid
Een snel, ritmisch en luid duet, waarin twee vogels hun roepen zo in elkaar laten grijpen dat het als één doorlopende, rollende reeks klinkt, zoiets als korkorovado-korkorovado, vaak minutenlang herhaald. Daarnaast zachte, piepende contactroepjes in de groep.
Opname: Jose Martin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–28 cm, gedrongen, met een korte staart, een korte, dikke snavel en een korte, ronde kuif. Het kleed is vrijwel egaal donkerbruin, fijn zwart en okerkleurig gemarmerd en gebandeerd, met lichte schachtstreepjes op de rug en de vleugels. Rond het oog ligt een kale huid die oranjerood is. De onderdelen zijn grijzig bruin, fijn donker gebandeerd. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder kale huid rond het oog.
Verwarringssoorten
De stippelborsttandkwartel Odontophorus stellatus, die in het westen van Amazonië deels hetzelfde bos bewoont, heeft een roodbruine kuif, een grijze nek en een roestkleurige borst met kleine witte stippels. De bruinborsttandkwartel Odontophorus speciosus leeft hoger, in bergbos op de oostflank, en heeft een roodbruine borst en buik. Tinamoes zoals de bonte tinamoe Crypturellus variegatus hebben een dunne snavel, geen kuif en vrijwel geen staart.
Leefgebied
De bodem van vochtig laaglandbos op terra firme en van voetheuvelbos, ook in oud secundair bos, tot ongeveer 1200 m. Groepjes lopen langzaam over de bosbodem, krabben in het bladstrooisel en eten zaden, gevallen vruchten, insecten en andere ongewervelden. Overnacht op een tak boven de grond. Het nest ligt op de grond, soms half overdekt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland en de uitlopers ten oosten van de Andes, en met een aparte ondersoort in het noorden. In Ecuador in het oostelijke laagland en in de voetheuvels. In Peru in het Amazonelaagland en op de lagere oostflank. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica en Panama tot Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsopkomst of in de schemering naar het rollende duet in laaglandbos in Amazonië. Groepjes lopen weg zodra ze iets horen; wachten in stilte op een bospad levert meer op dan achter ze aangaan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand neemt af door ontbossing en jacht, maar de soort komt nog over een zeer groot gebied voor.
Wetenschappelijke naam
Odontophorus gujanensis | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tetrao gujanensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en -phoros, 'dragend', naar de getande rand van de snavel. De soortnaam verwijst naar Guyana, de Guyana's. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.