Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Kleine dwergspecht

Kleine dwergspecht | Picumnus exilis

Golden-spangled Piculet | Carpinterito capirotado | Pica-pau-anão-de-pintas-amarelas

De kleine dwergspecht is een dwergspecht van het noordoosten van Zuid-Amerika, met gele, donker omrande spikkels op de rug, waaraan de Engelse naam herinnert. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste oosten van Colombia voor, bij de grens met Venezuela en Brazilië. Hij foerageert in dunne takken en lianen in bos en struweel.

Kleine dwergspecht (Picumnus exilis)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, dunne, snelle triller, vaak licht dalend, en korte, scherpe tsit-roepjes. Roffelt zacht en kort op dunne takken; bij het foerageren is vaak een zacht getik te horen.

Luister: ZangXC939496

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een korte, spitse snavel. De bovendelen zijn olijfgroen tot olijfbruin, met gele of lichte spikkels en zwarte randjes aan de veren, wat een geschubd patroon geeft. De kruin is zwart; bij het mannetje met rode stipjes voor op de kruin en witte erachter, bij het vrouwtje alleen met witte stipjes. De onderdelen zijn geelachtig wit met zwarte dwarsbandering. De korte staart is zwart met lichte binnenranden. Jongen zijn doffer, met minder spikkels.

Verwarrings­soorten

De orinocodwergspecht Picumnus pumilus heeft een effen olijfgroene rug zonder spikkels en een fijner gebandeerde onderkant. De lafresnayes dwergspecht Picumnus lafresnayi heeft een gebandeerde in plaats van gespikkelde rug en leeft verder naar het zuidwesten. De witbuikdwergspecht Picumnus spilogaster heeft een grijsbruine rug en een witte onderkant met slechts kleine vlekjes.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en bosranden, laag bos en struweel op witzand, secundair bos en galerijbos; in het gidsgebied in het laagland, elders tot in de lagere bergen. Zoekt in dunne takken, lianen en dood hout naar mieren, termieten en hun larven en eitjes. Het nest is een zelf uitgehakt holletje in een dunne dode tak of stam.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in het uiterste oosten van Colombia, in Guainía, onder meer rond Inírida. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en oosten van Venezuela, de Guyana's en grote delen van Brazilië, tot in het Atlantisch Woud.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek rond Inírida langs de randen van laag bos en struweel op witzand, vaak in gemengde groepen kleine vogels. Let op een zacht getik in dunne takken en op de hoge triller.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; in het gidsgebied is de soort beperkt tot een klein deel van het oosten van Colombia.

Wetenschappelijke naam

Picumnus exilis | (Lichtenstein, 1823)

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als Picus exilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Picumnus werd in 1825 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam verwijst naar Picumnus, een Romeinse god van vruchtbaarheid en landbouw, broer van Pilumnus, wiens naam verwant is aan Latijn picus, 'specht'. De soortnaam komt van Latijn exilis, 'klein, tenger'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.