Kleine geelpootruiter | Tringa flavipes

Geluid

Een zacht, fluitend tju of tju-tju, meestal één of twee tonen; zachter en vlakker dan de roep van de grote geelpootruiter.

Herkenning

23–27 cm, een slanke, hoogpotige ruiter met lange, felgele poten en een dunne, rechte, zwarte snavel van ongeveer kopslengte. In winterkleed grijsbruin, met fijne lichte stippels op de bovendelen, een fijn gestreepte grijze hals en borst, een korte witte wenkbrauwstreep vóór het oog en een witte buik. In broedkleed, in maart–april deels te zien, donkerder, met zwarte vlekken op de rug en meer streping op hals en borst. In de vlucht effen donkere vleugels, een vierkante witte stuit en een licht gebandeerde staart; de poten steken ver uit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een bruinere rug met lichte stippels en een grijzere borst.

Verwarrings­soorten

De grote geelpootruiter Tringa melanoleuca is groter en zwaarder, met een snavel van ongeveer anderhalve kopslengte die vaak iets opgewipt is en een lichtere basis heeft, en een luidere roep van drie of vier tonen. De Amerikaanse bosruiter Tringa solitaria heeft een donkere stuit, een witte oogring en groenachtige poten. De steltstrandloper Calidris himantopus heeft een langere snavel met hangende punt en groengele poten en foerageert prikkend met de kop onder water. De grote franjepoot Phalaropus tricolor heeft een naalddunne snavel en kortere poten en zwemt vaak.

Leefgebied

Ondiep water en modderoevers van allerlei wetlands: wadplaten, lagunes, zoutpannen en garnalenkwekerijen aan de kust, zoetwatermoerassen, rijstvelden, ondergelopen weilanden en oevers van cocha's in het laagland, en meren en bofedales in de puna tot ongeveer 4500 m. Loopt snel door ondiep water en pikt insecten, larven, kreeftjes en visjes van het wateroppervlak. Vaak in groepen, soms honderden samen. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia wintergast en doortrekker in vrijwel het hele land, aan beide kusten en in het laagland, op doortrek ook op meren in de Andes. In Ecuador wintergast langs de kust en in het Amazonelaagland, op doortrek ook in de Andes. In Peru wintergast en doortrekker langs de kust, op meren en bofedales van de puna en in het Amazonelaagland. In Bolivia wintergast en doortrekker in het laagland en op het altiplano. Op de Galápagos een regelmatige wintergast in klein aantal. Broedt in de taiga en bosrijke toendra van Alaska en Canada en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot Argentinië en Chili.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. apr–sep)
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Van september tot april op zoutpannen en garnalenvijvers aan de kust van Ecuador en Peru en in rijstvelden in het laagland; op doortrek ook op meren van het altiplano. Groepen staan vaak naast grote geelpootruiters, zodat grootte, snavel en roep direct te vergelijken zijn.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is in enkele decennia sterk afgenomen. Bedreigingen zijn de jacht in het Caribisch gebied en het noorden van Zuid-Amerika, het verlies van wetlands langs de trekroute en veranderingen in het broedgebied.

Wetenschappelijke naam

Tringa flavipes | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Scolopax flavipes; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tringa werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is het Nieuwlatijnse woord dat Ulisse Aldrovandi aan de witgat gaf, naar Grieks trungas, een waadvogel met witte stuit ter grootte van een lijster die Aristoteles noemt. De soortnaam combineert Latijn flavus, 'geel', met pes, 'voet', naar de gele poten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit New York, Verenigde Staten.