Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Willet
Willet | Tringa semipalmata
Willet | Playero aliblanco | Maçarico-de-asa-branca
De willet is een grote, grijze ruiter van kusten, genoemd naar zijn roep in het broedgebied. Op de grond egaal grijs, toont hij in de vlucht een brede witte band over zwarte vleugels. In het gidsgebied is hij een wintergast op wadplaten, stranden en in mangroven langs de kust.
Geluid
Een luid, schel kie-ja of kip-kip-kip; in het broedgebied het naamgevende pil-wil-willet, dat in het winterkwartier zelden klinkt.
Opname: Ed Pandolfino — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33–40 cm, een grote, robuuste ruiter met een rechte, dikke, donkere snavel met lichtere basis en vrij lange, blauwgrijze poten. In winterkleed egaal lichtgrijs boven, met een lichte wenkbrauwstreep vóór het oog, een grijze borst en een witte buik. In broedkleed bruingrijs met donkere streping en bandering op kop, borst en flanken. In de vlucht zwarte vleugels met een brede witte band over de hele lengte, zwarte ondervleugels met witte band, een witte stuit en een lichtgrijze staart. De westelijke ondersoort inornata, die langs de Stille Oceaan overwintert, is groter, langpotiger en bleker dan de oostelijke ondersoort semipalmata. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grote geelpootruiter Tringa melanoleuca heeft felgele poten, een dunnere snavel, gestippelde bovendelen en effen donkere vleugels. De rode grutto Limosa haemastica heeft een lange, licht opgewipte, tweekleurige snavel en een zwarte staart met witte stuit. De Amerikaanse grijze ruiter Tringa incana is kleiner, met korte, gele poten en effen donkergrijze vleugels. De Amerikaanse regenwulp Numenius hudsonicus is bruin gevlekt, met een gebogen snavel en een gestreepte kruin.
Leefgebied
Wadplaten, zandstranden, mangrovekusten, lagunes, estuaria, zoutpannen en garnalenkwekerijen; ook rotskusten en op de Galápagos lavakusten. Bijna alleen op zeeniveau. Pikt en prikt krabben, wormen, schelpdieren en visjes uit modder en zand. Broedt niet in het gidsgebied; in Noord-Amerika broedt hij in kwelders en op natte prairies.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wintergast langs de kusten van de Caraïbische Zee en de Stille Oceaan. In Ecuador wintergast langs de hele kust, plaatselijk talrijk in de Golf van Guayaquil. In Peru wintergast langs de kust, het talrijkst in het noorden en schaarser naar het zuiden. Op de Galápagos een regelmatige wintergast in klein aantal. In Bolivia ontbreekt hij. Broedt langs de Atlantische kust en de Golfkust van Noord-Amerika, in het Caribisch gebied en op de prairies in het binnenland, en overwintert langs de kusten van de Verenigde Staten tot Peru en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Van september tot april op wadplaten en in garnalenkwekerijen in de Golf van Guayaquil en aan de kust van Tumbes en Piura; op hoogwatervluchtplaatsen vaak in groepjes met regenwulpen en grutto's. Bij het opvliegen is het zwart-witte vleugelpatroon direct te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In de 19e eeuw door jacht sterk afgenomen; nu hebben vooral de broedvogels van kwelders langs de Atlantische kust van Noord-Amerika te lijden onder habitatverlies en zeespiegelstijging.
Wetenschappelijke naam
Tringa semipalmata | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Scolopax semipalmata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tringa werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is het Nieuwlatijnse woord dat Ulisse Aldrovandi aan de witgat gaf, naar Grieks trungas, een waadvogel met witte stuit ter grootte van een lijster die Aristoteles noemt. De soortnaam is Nieuwlatijn semipalmatus, 'half-zwempotig', van semi-, 'half', en palmatus, 'met zwemvliezen', naar de gedeeltelijke vliezen tussen de tenen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit New York, Verenigde Staten.