Kleine jager | Stercorarius parasiticus

Geluid

Meestal stil in het gidsgebied. Op de broedplaatsen een miauwend, klagend ie-ah; tijdens achtervolgingen soms korte, scherpe roepen.

Herkenning

41–48 cm, inclusief de spitse, verlengde middelste staartpennen van de volwassen vogel, die 8–14 cm voorbij de staart steken en in de rui vaak ontbreken. Slank, met smalle, puntige vleugels en een vrij dunne snavel. Er zijn een lichte en een donkere vorm, met overgangen. De lichte vorm is grijsbruin van boven, met een donkere kap, een witte tot gelige hals en witte onderdelen, vaak met een grijsbruine borstband; de donkere vorm is geheel donker grijsbruin. Beide hebben een witte vlek aan de basis van de handpennen en van boven drie tot vijf witte schachten. In winterkleed zijn flanken en stuit gebandeerd. Jonge vogels zijn warmbruin tot roestbruin gebandeerd, met lichte puntjes aan de handpennen en korte, spitse middelste staartpennen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De middelste jager Stercorarius pomarinus is groter en zwaarder, met een bredere borst, een dikkere, tweekleurige snavel en bij volwassen vogels brede, gedraaide middelste staartpennen met een stompe punt; de vlucht is trager. De kleinste jager Stercorarius longicaudus is slanker, met bij volwassen vogels zeer lange, dunne middelste staartpennen, grijzere bovendelen met lichtere vleugeldekveren tegen donkere slagpennen en slechts twee witte schachten. Jonge vogels van de drie soorten lijken sterk op elkaar; let op bouw, snavel, kleur en de vorm van de staartpunt. De chileense grote jager Stercorarius chilensis is veel groter en forser, met brede vleugels en een korte staart.

Leefgebied

In het gidsgebied vooral de kustzee, baaien en de zone net buiten de branding, waar sterns en kleine meeuwen vissen; minder ver op open zee dan de andere kleine jagers. Rust op het water en soms op stranden en zandbanken. Leeft van vis die hij andere zeevogels afhandig maakt, daarnaast van zelf gevangen vis en afval van vissersboten. Broedt niet in het gidsgebied; het nest is een kuil op de toendra of in de hei.

Verspreiding en trek

In Peru een vrij algemene wintergast en doortrekker langs de hele kust, vaak vanaf het land te zien. In Ecuador en langs de Pacifische en de Caribische kust van Colombia in kleinere aantallen; schaars in de wateren rond de Galápagos. Onvolwassen vogels blijven deels het hele jaar. Niet in Bolivia. Broedt rond de Noordpool in Noord-Amerika, Europa en Azië en overwintert op zee, vooral voor de kusten van Zuid-Amerika, Afrika en Australië.

• Jaarrond
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Kijk vanaf een kaap of pier waar sterns in groten getale vissen, bijvoorbeeld bij Pucusana of Paracas in Peru; tussen oktober en april achtervolgen kleine jagers ze vaak vlak bij de kust. Ook vanaf boten in baaien te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Op een deel van de broedplaatsen gaat de stand achteruit; op zee is de soort afhankelijk van sterns en vis, die tijdens El Niño sterk kunnen afnemen.

Wetenschappelijke naam

Stercorarius parasiticus | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Larus parasiticus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Stercorarius werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn stercorarius, 'van mest' (van stercus, 'mest'); wat andere vogels uitbraakten bij achtervolging door jagers werd vroeger voor uitwerpselen gehouden. De soortnaam komt van Latijn parasiticus (van Grieks parasitos, 'meeëter'), naar de gewoonte voedsel van andere zeevogels af te pakken. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit kust van Zweden.