Alle soorten › Steltloperachtigen › Jagers › Kleinste jager
Kleinste jager | Stercorarius longicaudus
Long-tailed Jaeger | Págalo rabero | Mandrião-de-cauda-comprida
De kleinste jager is de slankste en meest aan open zee gebonden jager. Volwassen vogels hebben zeer lange, dunne middelste staartpennen die als een wimpel achter de vogel aan steken. Op de arctische toendra leeft hij in de broedtijd grotendeels van lemmingen; daarna trekt hij over de open oceaan naar het zuidelijk halfrond en blijft in het gidsgebied meestal ver uit de kust.
Geluid
Meestal stil in het gidsgebied. Op de broedplaatsen een schril, ratelend kriek-kriek en klagende roepen.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
48–53 cm, waarvan de middelste staartpennen van de volwassen vogel 14–20 cm voorbij de staart steken; zonder die pennen 35–41 cm. Licht en slank gebouwd, met smalle vleugels, een korte snavel en een lichte, sternachtige vlucht. Volwassen vogels zijn vrijwel altijd licht: een zwarte kap, een gelige hals, een witte borst die naar achteren grijs wordt, en grijze bovendelen waarop de lichtgrijze vleugeldekveren afsteken tegen de zwarte slagpennen. Slechts twee witte schachten aan de buitenste handpennen en geen witte vlek op de ondervleugel. In winterkleed is de kap minder scherp en zijn de flanken gebandeerd. Jonge vogels zijn koel grijsbruin tot bijna zwart, vaak met een lichte, grijzige kop, sterk zwart-wit gebandeerde onderstaartdekveren en ondervleugel en korte, stompe middelste staartpennen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kleine jager Stercorarius parasiticus is forser, met warmer bruine tinten, drie tot vijf witte schachten, een witte vlek op de ondervleugel en kortere, spitse middelste staartpennen; volwassen kleinste jagers zonder staartwimpels in de rui lijken op een kleine jager, maar hebben het contrast tussen grijze dekveren en zwarte slagpennen. De middelste jager Stercorarius pomarinus is veel groter en zwaarder, met een brede borst, een dikke snavel en brede, lepelvormige middelste staartpennen. Jonge vogels van de drie kleine jagers lijken sterk op elkaar; let op bouw, het aantal witte schachten en de koele grijsbruine kleur.
Leefgebied
Open oceaan, meestal ver uit de kust boven diep water en langs de rand van het continentaal plat; zelden in de kustzee. Pikt vis, inktvis en afval van het wateroppervlak en jaagt minder vaak dan de andere jagers achter andere zeevogels aan. Rust op het water. Broedt niet in het gidsgebied; het nest ligt op de arctische toendra en in het fjeld.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Doortrekker en wintergast op zee voor de kust van Peru, vooral in het zuiden, en in kleinere aantallen voor Ecuador en de Pacifische kust van Colombia. Vrijwel alleen ver uit de kust waargenomen; op de Galápagos niet regelmatig gemeld. Niet in Bolivia. Broedt rond de Noordpool en overwintert vooral op zee in de koude stromingen voor het zuidwesten van Zuid-Amerika en zuidelijk Afrika.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Ga mee met een pelagische tocht die ver genoeg uit de kust komt, bijvoorbeeld vanuit Lima of Pucusana in Peru, vooral in oktober–november en april–mei, de maanden van de doortrek. Let op slanke, grijze jagers met een lichte vlucht laag boven de golven.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het broedsucces wisselt sterk met de aantallen lemmingen; op zee zijn geen grote bedreigingen bekend.
Wetenschappelijke naam
Stercorarius longicaudus | Vieillot, 1819
Vieillot beschreef de soort in 1819 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Stercorarius werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn stercorarius, 'van mest' (van stercus, 'mest'); wat andere vogels uitbraakten bij achtervolging door jagers werd vroeger voor uitwerpselen gehouden. De soortnaam komt van Latijn longus, 'lang', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Europa.