Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kleine kwikstaarttiran
Kleine kwikstaarttiran | Stigmatura napensis
Lesser Wagtail-Tyrant | Rabicano menor | Papa-moscas-do-sertão
De kleine kwikstaarttiran is een slanke, geel en grijsolijf gekleurde tiran met een lange staart, die vrijwel alleen voorkomt op riviereilanden in het westelijke Amazonegebied. Hij houdt de staart vaak schuin omhoog en zwaait die heen en weer, waarbij de witte staartpunten zichtbaar worden. Paren zingen in duet.
Geluid
Paren zingen in duet, vooral 's ochtends vroeg en laat in de middag: de ene vogel geeft een dalende, versnellende ratel, de andere herhaalt een zachte, melodieuze toon. De roep is een vol hieuw. De vogels in het stroomgebied van de Orinoco zingen een afwijkend duet.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een dunne, zwarte snavel en een lange, getrapte staart. Kruin en bovendelen zijn grijsolijf. Het gezicht is lichtgeel, met een smalle gele wenkbrauwstreep en een zwartachtige oogstreep. Keel en onderdelen zijn geel, de borst olijfkleurig getint. De vleugels zijn donker, met witte randen die een witte vlek op de gesloten vleugel vormen. De staart is donker, met brede witte punten aan de buitenste pennen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De riviertachuri Serpophaga hypoleuca leeft in hetzelfde biotoop, maar is grijs en wit, zonder geel, met een kortere staart zonder witte punten. De grijskopinezia Inezia inornata, die als trekvogel op riviereilanden voorkomt, is kleiner, grijzer en heeft een korte staart en een witte oogring. De amazonemuggenvanger Polioptila plumbea beweegt de staart op vergelijkbare wijze, maar is blauwgrijs en wit.
Leefgebied
Jonge vegetatie op riviereilanden en langs rivieroevers, met Tessaria, hoog gras, jonge wilgen en Cecropia, meestal onder 300 m, in Colombia tot ongeveer 800 m. Zoekt insecten in struiken en lage bomen, meestal in paren, met veel staartbewegingen. Het nest is een open kom in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: langs de Amazone aan de grens met Peru, en in Guainía in het stroomgebied van de Orinoco. Ecuador: langs de Napo en de Aguarico. Peru: langs de Napo, de Marañón, de Ucayali en de Amazone. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de Amazone en haar zijrivieren in Brazilië en in het uiterste westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op riviereilanden met jonge struiken en Tessaria, bijvoorbeeld bij boottochten op de Napo of de Amazone bij Iquitos en Leticia. Het duet is vaak eerder te horen dan de vogel te zien.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is afhankelijk van jonge eilandvegetatie, die door de rivierdynamiek steeds opnieuw ontstaat.
Wetenschappelijke naam
Stigmatura napensis | Chapman, 1926
Chapman beschreef de soort in 1926 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Stigmatura werd in 1866 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks stigma, 'vlek', en oura, 'staart': 'gevlekte staart', naar de witte vlekken en randen aan de staart. De soortnaam verwijst naar de rivier de Napo (Ecuador en Peru). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Curaray in de Napo, Loreto, Peru.