Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Wilgenfeetiran

Wilgenfeetiran | Empidonax traillii

Willow Flycatcher | Mosquero saucero | Papa-moscas-do-salgueiro

De wilgenfeetiran broedt in wilgenstruweel en vochtige struikbegroeiing in grote delen van de Verenigde Staten en het zuiden van Canada. Hij overwintert van Mexico tot het noordwesten van Zuid-Amerika, zuidelijker dan de meeste vogels van Midden-Amerika maar noordelijker dan de elzenfeetiran. Beide soorten golden lang als één soort, de 'Traill's Flycatcher'.

Wilgenfeetiran (Empidonax traillii)
Foto: Paul Danese — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een droge, opwaartse wit, duidelijk anders dan de pip van de elzenfeetiran. De zang is een niezend fits-bjoe, ook in het overwinteringsgebied soms te horen.

Luister: ZangXC1149493

Opname: Greg Irving — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm. Klein en slank, met een vrij brede snavel en een licht oranjegele ondersnavel. De bovendelen zijn bruinig olijf, de oogring is smal en vaak nauwelijks zichtbaar. De keel is wit, de borst grijsbruin gewassen en de buik witachtig met een zwakke gele tint. De vleugels hebben twee lichte vleugelstrepen. Seksen gelijk.

Verwarrings­soorten

De elzenfeetiran Empidonax alnorum is vrijwel gelijk, gemiddeld iets groener, met een iets duidelijkere oogring en langere handpenprojectie; alleen de stem geeft zekerheid. De beukenfeetiran Empidonax virescens is groener van boven en heeft een duidelijker gele oogring. De bospiewies Contopus virens en Contopus sordidulus zijn groter, met lange vleugels en zonder oogring. De eulers tiran Lathrotriccus euleri heeft kaneelgele vleugelstrepen.

Leefgebied

In de winter in struikgewas bij water, ruigtes, oeverbegroeiing, natte weilanden met struiken en bosranden in het laagland, meestal onder 1500 m. Zit laag tot halfhoog op een open tak en vliegt uit naar insecten. Broedt in Noord-Amerika in wilgenstruweel; het nest is een compacte kom in een struikvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: schaarse wintergast, vooral in het noorden en in de dalen van de Magdalena en de Cauca. Ecuador: zeldzame wintergast met verspreide meldingen. Peru en Bolivia: hooguit zeldzaam; de status is onzeker door verwarring met de elzenfeetiran. Ontbreekt op de Galápagos. Overwintert vooral van Mexico tot Panama en in het noorden van Zuid-Amerika.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek van november tot maart in het noorden van Colombia in struikgewas bij water en luister naar de droge wit. Noteer bij elke Empidonax de roep; zonder stem blijft de soort onbepaald.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar neemt in delen van het broedgebied af door verlies van oeverbegroeiing; de ondersoort uit het zuidwesten van de Verenigde Staten is daar bedreigd.

Wetenschappelijke naam

Empidonax traillii | (Audubon, 1828)

Audubon beschreef de soort in 1828 als Muscicapa traillii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Empidonax werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks empis, 'mug', met anax, 'heer' of 'meester': 'heer van de muggen'. Audubon eerde zijn vriend Thomas Stewart Traill (1781–1862), Schotse arts en zoöloog en hoogleraar in Edinburgh. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Arkansas River, Verenigde Staten.