Alle soorten › Scharrelaarachtigen › Motmots › Kleine motmot

Kleine motmot | Hylomanes momotula

Tody Motmot | Momoto enano | Udu-anão

De kleine motmot is de kleinste motmot, een gedrongen, groene vogel met een roestbruine kruin en een korte staart zonder de vlaggetjes van de andere motmots. Hij zit lang roerloos in de onderetage van vochtig bos en wordt meestal eerst aan zijn roep opgemerkt. In het gidsgebied bereikt hij alleen het noordwesten van Colombia, de zuidgrens van zijn verspreiding.

Kleine motmot (Hylomanes momotula)
Foto: Mdf — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks holle, nasale tonen die over grote afstand te horen is, als kwa-kwa-kwa-kwa, vooral in de vroege ochtend. Zingt vaak vanaf een verborgen zitplaats in de onderetage.

Luister: ZangXC931042

Opname: Manuel Grosselet - Josue de Leon — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–19 cm, met een grote kop, een brede, platte snavel en een korte, rechte staart. De bovendelen en de staart zijn groen, de kruin en de nek roestbruin. Achter het oog ligt een zwarte vlek, met erboven een korte turquoise streep en eronder een lichte, blauwig witte streep. De keel is witachtig, borst en flanken zijn olijfgroen tot bruinachtig, de buik is witachtig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De breedsnavelmotmot Electron platyrhynchum is veel groter, met een geheel roestbruine kop en borst en een lange staart met vlaggetjes. De caribische motmot Momotus subrufescens is ook veel groter, met een blauwe ring om een zwarte kruin, een rode iris en een lange staart met vlaggetjes. Andere kleine groene vogels van de onderetage missen de combinatie van roestbruine kruin, zwarte oorvlek en brede, platte snavel.

Leefgebied

De onderetage van vochtig laagland- en heuvelbos, ook oud secundair bos, in Colombia van het laagland tot ongeveer 1000 m. Zit lang stil op een tak en vliegt uit naar insecten, spinnen en andere ongewervelden op bladeren en takken. Broedt in een zelfgegraven gang in een aarden wal of oever.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in het noordwesten van Colombia, in het noorden van het Chocó bij de grens met Panama en in het noorden van Antioquia en Córdoba. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in vochtig bos in het noordwesten van Colombia naar de reeksen holle tonen en zoek daarna de onderetage af. De vogel blijft vaak lang op dezelfde tak zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied beperkt tot een klein gebied, waar de soort afhankelijk is van bos dat door ontbossing afneemt.

Wetenschappelijke naam

Hylomanes momotula | Lichtenstein, 1839

Lichtenstein beschreef de soort in 1839 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hylomanes voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks hulomanēs, van hulē, 'bos', en -manēs, 'verzot op': 'verzot op het bos'. De soortnaam momotula is een verkleinwoord van het geslacht Momotus: 'kleine motmot'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Valle Real, Mexico.