Alle soorten › Zangvogels › Kwikstaarten en piepers › Kortsnavelpieper

Kortsnavelpieper | Anthus furcatus

Short-billed Pipit | Bisbita piquicorto | Caminheiro-de-unha-curta

De kortsnavelpieper is een pieper van de gematigde graslanden in het zuidoosten van Zuid-Amerika. Sinds de punapieper van het hooggebergte als aparte soort wordt gezien, is hij in het gidsgebied alleen een schaarse gast in het laagland van Bolivia. Kenmerkend zijn de korte snavel en de scherp afgegrensde, gestreepte borstband.

Kortsnavelpieper (Anthus furcatus)
Foto: James Sykes — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang, meestal in een zangvlucht, is een korte reeks heldere tonen gevolgd door een zoemende triller. De roep is een kort tsip.

Luister: ZangXC1059549

Opname: Pedro Rinaldi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, gedrongen, met een korte, dunne snavel. De bovendelen zijn geelbruin, geschubd en gestreept met zwartachtig. De borst is geelachtig wit met dichte, donkere strepen die een duidelijke band vormen; buik en flanken zijn wit en vrijwel ongestreept. De buitenste staartpennen zijn wit. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De punapieper Anthus brevirostris lijkt sterk, maar leeft hoog in de Andes. De gele pieper Anthus chii heeft een langere snavel, fijnere borststrepen en geelachtige onderdelen. De correnderapieper Anthus correndera heeft lichte strepen op de rug en zwaar gestreepte flanken. Hellmayrs pieper Anthus hellmayri is warmer geelbruin onder, met fijnere strepen.

Leefgebied

Kort, droog grasland, beweid weiland en grazige randen van moerassen in het laagland. Loopt over de grond en zoekt insecten. Broedt buiten het gidsgebied; het nest ligt op de grond in een graspol.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen als schaarse en onregelmatige gast in de zuidelijke winter in het laagland van het oosten en zuiden van Bolivia; de precieze status is onzeker. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedend in Argentinië, Uruguay, het zuiden van Brazilië en Paraguay.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de zuidelijke winter (vooral mei–september) in kort grasland in het oosten van Bolivia op piepers met een scherp afgegrensde borstband. Waarnemingen in de Andes betreffen vrijwel altijd de punapieper.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het broedgebied plaatselijk algemeen, maar gevoelig voor de omzetting van natuurlijk grasland in akkerland.

Wetenschappelijke naam

Anthus furcatus | d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anthus werd in 1805 ingevoerd door Bechstein. De geslachtsnaam is het Latijnse anthus, een kleine vogel van graslanden die Plinius de Oudere noemt. De soortnaam is Latijn furcatus, 'gevorkt', naar de licht gevorkte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carmen de Patagones, Argentinië.