Alle soorten › Zangvogels › Kwikstaarten en piepers › Punapieper

Punapieper | Anthus brevirostris

Puna Pipit | Bisbita puneño | Caminheiro-da-puna

De punapieper is een gedrongen pieper met een korte snavel van het open grasland van de puna. Hij werd lange tijd als ondersoort van de kortsnavelpieper beschouwd, maar leeft veel hoger en wordt nu meestal als aparte soort gezien. In de broedtijd zingt het mannetje in een hoge zangvlucht boven kort grasland.

Punapieper (Anthus brevirostris)
Foto: Humber Alberto — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte reeks tjilpende tonen die overgaat in een droge, zoemende triller, meestal gegeven in een zangvlucht hoog boven de grond. De roep is een kort tsip.

Luister: ZangXC2482

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, gedrongen, met een korte, dunne snavel. De bovendelen zijn geelbruin, sterk gestreept en geschubd met zwartachtig. De borst is geelachtig met dichte, donkere strepen die een duidelijke band vormen; buik en flanken zijn wit tot bleek geelbruin en nauwelijks gestreept. De buitenste staartpennen zijn wit. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De correnderapieper Anthus correndera heeft twee lichte strepen op de rug en zwaar gestreepte flanken, en leeft vaak in nattere delen van de puna. De páramopieper Anthus bogotensis is groter, warmer geelbruin onder, met slechts fijne borststrepen. Hellmayrs pieper Anthus hellmayri is slanker, met fijnere strepen en een langere snavel, en leeft meestal lager. Holengravers zoals de gewone holengraver Geositta cunicularia zijn ongestreept op de rug en hebben roodbruin in vleugel en staart.

Leefgebied

Kort, droog tot vochtig grasland van de puna, vaak met kale plekken en kussenplanten, en grazige randen van bofedales, ongeveer tussen 3500 en 4500 m. Loopt over de grond en zoekt kleine insecten. Het nest ligt op de grond, verscholen in een graspol.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de puna van het midden en zuiden van de Andes. In Bolivia op de hoogvlakte van het altiplano en in de puna van de westelijke Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en mogelijk in het uiterste noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in kort, beweid puna-grasland, vooral in het zuidelijke voorjaar en de zomer, wanneer zingende mannetjes boven het grasland hangen. Buiten de broedtijd lopen de vogels onopvallend tussen de graspollen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is groot en grotendeels in gebruik als extensief weidegebied, waar de soort goed in stand blijft.

Wetenschappelijke naam

Anthus brevirostris | Taczanowski, 1875

Taczanowski beschreef de soort in 1875 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anthus werd in 1805 ingevoerd door Bechstein. De geslachtsnaam is het Latijnse anthus, een kleine vogel van graslanden die Plinius de Oudere noemt. De soortnaam komt van Latijn brevis, 'kort', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Junín, Peru.