Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kortsnaveltiran

Kortsnaveltiran | Myiozetetes luteiventris

Dusky-chested Flycatcher | Mosquero pechioscuro | Bem-te-vi-barulhento

De kortsnaveltiran is de kleinste en donkerste van de Myiozetetes-tirannen en leeft hoog in het bladerdak van Amazonisch regenwoud. Hij heeft een zeer korte snavel en een gevlekte, donkere borst. Meestal wordt hij opgemerkt aan zijn klaaglijke, nasale roepen vanuit de boomtoppen.

Kortsnaveltiran (Myiozetetes luteiventris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een nasaal, klaaglijk njieuw of kieuw, vaak in reeksen, en een snel, kwetterend duet van de partners.

Luister: ZangXC962777

Opname: Jaime Suárez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een korte, stompe, zwarte snavel. De bovendelen en de kop zijn donker olijfbruin, zonder duidelijke wenkbrauwstreep; er is een verborgen oranje kruinvlek. De keel is witachtig, de borst olijfbruin met vage lichtere vlekjes of strepen, de buik geel. De vleugelpennen hebben smalle lichte randen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijskruintiran Myiozetetes granadensis is groter, met een grijze kruin, een wit voorhoofd en een egaal gele borst. De piraattiran Legatus leucophaius heeft een duidelijk gestreepte kop met een witte wenkbrauw- en baardstreep en een gestreepte borst. De gekroonde leitiran Empidonomus aurantioatrocristatus is grijzer, met een zwarte kap. Breedbektirannen (Tolmomyias) hebben een bredere, plattere snavel en lichte vleugelstrepen.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig regenwoud op terra firme en in várzea, ook hoge bomen bij open plekken en langs rivieren, in het laagland tot ongeveer 800 m. Leeft in paren in de boomtoppen, vangt insecten in korte vluchten en eet kleine vruchten, onder meer van maretakken. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het laagland van het zuidoosten (Amazonegebied). Ecuador: in het laagland ten oosten van de Andes. Peru: in het laagland ten oosten van de Andes. Bolivia: alleen bekend uit het uiterste noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf torens of rivieroevers met uitzicht op de boomkruinen naar paartjes kleine, donkere tirannen in de toppen, en luister naar het nasale njieuw.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar komt verspreid voor en is afhankelijk van hoog bos.

Wetenschappelijke naam

Myiozetetes luteiventris | (Sclater, 1858)

Sclater beschreef de soort in 1858 als Elaenia luteiventris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiozetetes werd in 1859 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks muias, 'vlieg', en zētētēs, 'zoeker'. Latijn luteus, 'geel', en venter, 'buik', naar de gele buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.