Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Kroeskopgaai
Kroeskopgaai | Cyanocorax cristatellus
Curl-crested Jay | Urraca de cresta rizada | Gralha-do-campo
De kroeskopgaai is een grote gaai van de cerrado van centraal Zuid-Amerika, met een hoge, naar voren gekrulde kuif op het voorhoofd. Groepen van enkele tot een tiental vogels trekken luidruchtig door savannebos en langs galerijbos. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste oosten van Bolivia voor.
Geluid
Luide, schorre roepen, zoals een herhaald kjaa of tsjaa, vaak door de hele groep; daarnaast gorgelende en klikkende tonen.
Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33–35 cm, met een zware zwarte snavel, een lange staart en een opstaande kuif van stijve, gekrulde zwarte veren op het voorhoofd. Kop, keel en bovenborst zijn zwart; nek, rug, vleugels en het basale deel van de staart zijn donker purperblauw. De rest van de onderdelen en de eindhelft van de staart zijn roomwit. Poten zwart. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een kortere kuif.
Verwarringssoorten
De pluchekapgaai Cyanocorax chrysops heeft een kort, fluweelachtig kuifje in plaats van een hoge krul, lichtblauwe vlekken rond het oog en alleen een witte staartpunt. De purpergaai Cyanocorax cyanomelas is egaal dof purperbruin, zonder wit op onderdelen en staart.
Leefgebied
Cerrado, savanne met verspreide bomen, open droogbos, galerijbos en bosranden, ook boomrijk weiland, in het laagland onder ongeveer 1000 m. Eet insecten, andere ongewervelden, vruchten, zaden en eieren, in bomen en op de grond. Het nest is een kom van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het oosten van Santa Cruz, in de cerrado en savannen langs de grens met Brazilië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de cerrado van centraal en oostelijk Brazilië en in het noordoosten van Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de cerrado van het oosten van Santa Cruz, zoals in het Noel Kempff Mercado-park, waar groepen roepend van boomgroep naar boomgroep vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Grote delen van de cerrado worden omgezet in akkers en weiland, maar de soort verdraagt halfopen landschap met bomen.
Wetenschappelijke naam
Cyanocorax cristatellus | (Temminck, 1823)
Temminck beschreef de soort in 1823 als Corvus cristatellus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks kuanos, 'donkerblauw', en korax, 'raaf'. De soortnaam is een Latijns verkleinwoord van cristatus, 'met een kuif', naar de korte gekrulde voorhoofdskuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.