Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Kuifbekarde

Kuifbekarde | Pachyramphus validus

Crested Becard | Anambé grande | Caneleiro-de-chapéu-preto

De kuifbekarde is de grootste bekarde van het gidsgebied, met een korte, borstelige kuif. In het gidsgebied leeft hij vooral op de oostelijke Andeshellingen van het zuiden van Peru en van Bolivia. Het mannetje is grijs en zwart, het vrouwtje grotendeels roestbruin met een grijze kap.

Kuifbekarde (Pachyramphus validus)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks ijle, hoge fluittonen en zachte, kwetterende roepjes.

Luister: ZangXC995496

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een grote kop, een korte kuif en een dikke snavel. Het mannetje heeft een zwarte kruin, donkergrijze tot zwartachtige bovendelen en lichtgrijze onderdelen; soms is een kleine witte vlek in de vleugel te zien. Het vrouwtje heeft een donkergrijze kap, roodbruine bovendelen, vleugels en staart en kaneelkleurige onderdelen. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het vrouwtje van de roodkeelbekarde Pachyramphus minor heeft eveneens een grijze kop en roestbruine vleugels, maar ook een grijze rug, en leeft in het Amazonelaagland. De witvleugelbekarde Pachyramphus polychopterus is kleiner, en het mannetje heeft duidelijke witte randen aan vleugels en staart. De kastanjebekarde Pachyramphus castaneus heeft een kastanjebruine kruin met een grijze band erachter.

Leefgebied

Bosranden, half-open bos en secundair bos op de oostelijke Andeshellingen en in de halfvochtige en droge dalen, ongeveer tussen 500 en 2500 m. Zoekt insecten in de middelste en hoge etage van de bomen, ook in gemengde groepen, en eet vruchten. Het nest is een grote, bolvormige bal van plantenmateriaal hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostelijke Andeshellingen in het zuiden, vooral in Cusco en Puno, plaatselijk verder noordelijk. In Bolivia in de Yungas en de Andesdalen van La Paz, Cochabamba, Chuquisaca en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië; een andere ondersoort leeft in het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië en is deels trekvogel.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden en wegen op de middelste hoogten in de Yungas van Bolivia en het zuiden van Peru, waar de soort met gemengde groepen meetrekt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en bosranden, maar komt in het gidsgebied plaatselijk voor.

Wetenschappelijke naam

Pachyramphus validus | (Lichtenstein, 1823)

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als Lanius validus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pachyramphus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pakhus, 'dik, stevig', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam is Latijn validus, 'sterk, krachtig', waarschijnlijk naar de forse bouw en snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.