Alle soorten › Seriema-achtigen › Seriema's › Kuifseriema

Kuifseriema | Cariama cristata

Red-legged Seriema | Chuña patirroja | Seriema

De kuifseriema is een grote, langbenige grondvogel van open savanne en grasland in het midden van Zuid-Amerika. Hij loopt met lange passen door het gras, vliegt zelden en jaagt op insecten, hagedissen, slangen en kleine knaagdieren. Zijn luide, blaffende roep, vaak in duet, draagt kilometers ver over de savanne.

Kuifseriema (Cariama cristata)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, ver dragende reeks blaffende en jankende tonen, die aanzwelt en weer wegzakt, kja-kja-kja-kjaa…; partners en buren roepen vaak samen of na elkaar, meestal vanaf een verhoogde plek zoals een termietenheuvel, een paal of een boomtop.

Luister: ZangXC1080149

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

75–90 cm, met een lange hals, lange poten en een lange staart. Boven de snavelbasis staat een rechtopstaande kuif van losse veren. Het kleed is grijsbruin met fijne donkere vermiculatie, de buik is witachtig. De snavel en de poten zijn rood, het oog is licht met een kale, blauwachtige huid eromheen. De staart heeft een donkere band vóór een witte punt. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn sterker gebandeerd, met een kortere kuif en een donkerder snavel.

Verwarrings­soorten

Burmeisters seriema Chunga burmeisteri is grijzer en slanker, met een zwarte snavel, zwarte poten, een donker oog en vrijwel geen kuif, en leeft in het droge Chacobos. De nandoe Rhea americana is veel groter en heeft geen lange staart. Reigers zoals de kokoireiger Ardea cocoi lopen in water en hebben een lange, spitse snavel.

Leefgebied

Open grasland, savanne en cerrado met verspreide bomen en struiken, de randen van droogbos en extensief weiland, in Bolivia vooral in het laagland en de voetheuvels tot ongeveer 1500 m. Zoekt lopend naar insecten, slangen, hagedissen, kleine knaagdieren en wat plantaardig voedsel; grotere prooien slaat hij stuk op de grond. Het nest is een platform van takken laag in een boom of struik, meestal 1–3 m hoog.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in Bolivia: in het oostelijke laagland van Santa Cruz en in de savannen van de Beni, zuidwaarts tot in het Chacogebied van Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Brazilië, in Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rijd in de vroege ochtend langs open savanne en cerrado in Santa Cruz en luister naar de blaffende duetten. Vogels lopen vaak langs wegbermen of staan op termietenheuvels en lopen weg voordat ze opvliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt extensief weiland en verspreide akkers, maar verdwijnt waar savanne volledig wordt omgezet in intensieve landbouw. Plaatselijk worden vogels gevangen of bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Cariama cristata | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Palamedea cristata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cariama werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van de Tupi-naam van de vogel (siriema, sariama, çariama), die 'gekuifd' zou betekenen. De soortnaam komt van Latijn cristatus, 'gekuifd', naar de rechtopstaande veren boven de snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noordoost-Brazilië.