Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Amerikaanse torenvalk

Amerikaanse torenvalk | Falco sparverius

American Kestrel | Cernícalo americano | Quiriquiri

De Amerikaanse torenvalk is de kleinste valk van het gidsgebied en de meest verspreide valk van open land in de Andes. Hij zit vaak op draden, palen en dode takken en bidt boven grasland en akkers. Hij leeft in Noord- en Zuid-Amerika van Alaska tot Vuurland, met verschillende ondersoorten in het gidsgebied.

Amerikaanse torenvalk (Falco sparverius)
Foto: Photo by Greg Hume (Greg5030) — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snelle, hoge reeks kli-kli-kli-kli, vooral bij opwinding en rond het nest.

Luister: ZangXC1101990

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–27 cm, met spitse vleugels en een vrij lange staart. Op de kop twee zwarte verticale strepen, een onder en een achter het oog, en een blauwgrijze kruin met vaak een roestbruine vlek. Het mannetje heeft blauwgrijze vleugels en een roestbruine rug en staart, de staart met een brede zwarte eindband. Het vrouwtje is groter en roestbruin met donkere dwarsbandering op rug, vleugels en staart en heeft bruine strepen op de onderdelen. Onder de ondersoorten varieert de onderzijde van vrijwel ongevlekt tot sterk gevlekt. Jonge vogels lijken op de volwassen vogels van hun geslacht.

Verwarrings­soorten

Het smelleken Falco columbarius is wat zwaarder, donkerder en effener van boven, met slechts een vage baardstreep en zonder roestbruine rug; het bidt niet. De aplomadovalk Falco femoralis is veel groter, met een witte wenkbrauwstreep, een donkere band over de buik en roestbruine dijen. De vleermuisvalk Falco rufigularis is donkerder, met een zwart vest, en leeft vooral bij bos.

Leefgebied

Open en halfopen land: akkers en terrassen in de Andes, weiland, droge dalen met struweel, savanne, kustwoestijn met landbouw, dorpen en steden; van zeeniveau tot boven 4000 m, het talrijkst in de hooglanden. Vangt vooral grote insecten, hagedissen, kleine knaagdieren en kleine vogels, vanaf een zitpost of biddend. Nestelt in boomholten, nissen in rotswanden en gaten in gebouwen.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, in het Caribisch laagland en in de Llanos; in het Amazonegebied plaatselijk in open terrein. In Ecuador in de hooglanden en in het droge westen en zuidwesten. In Peru langs de kust en in de Andes, schaars in het oostelijke laagland. In Bolivia in de Andes en in de savannes van het oosten. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Alaska en Canada tot Vuurland.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs wegen door het akkerland van de Andes zit hij vaak op elektriciteitsdraden en palen. Let op een kleine valk die met snel trillende vleugels boven een veld op één plek blijft hangen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van ontbossing en landbouw en komt ook in steden voor.

Wetenschappelijke naam

Falco sparverius | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam is Laatlatijn falco, 'valk', mogelijk afgeleid van falx, 'sikkel', naar de klauwen of de vleugelvorm. De soortnaam is Middeleeuws Latijn sparverius, 'sperwer'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.