Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Kuifsjakohoen
Kuifsjakohoen | Penelope purpurascens
Crested Guan | Pava cojolita | Jacu-de-crista
Het kuifsjakohoen is het grootste sjakohoen van het gidsgebied, een vogel van de bossen ten westen van de Andes die van Mexico tot in het westen van Ecuador voorkomt. Het leeft in paren of kleine groepen in de boomkruinen en is in de schemering te herkennen aan zijn luide, toeterende roep.
Geluid
Een luid, schor en toeterend kjonk, vaak herhaald, en een rauw gekakel bij onrust. Bij zonsopkomst een ratelend vleugelgeroffel tijdens een korte vlucht tussen de bomen.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
84–91 cm, een groot, donker olijfbruin sjakohoen met een lange, brede staart en een volle, borstelige kuif. Hals, borst en mantel hebben witte veerranden, die een gespikkeld tot gestreept patroon geven; de buik is roodbruiner. De kale huid rond het oog is blauwgrijs, de keellel is groot en helder rood. De poten zijn rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Ortons sjakohoen Penelope ortoni is veel kleiner en effener bruin, met weinig wit op de borst, en leeft in de Chocó. De lelgoean Aburria aburri is zwart met een lange gele keellel. Het vrouwtje van de bruine hokko Crax rubra is zwaarder, met een gekrulde, zwart-witte kuif en een gebandeerde staart. De sikkelvleugelgoean Chamaepetes goudotii heeft een roodbruine onderkant en leeft hoger in het bergbos.
Leefgebied
Vochtig laagland- en heuvelbos, regenwoud van de Chocó, bosranden, galerijbos en droger bos, van zeeniveau tot ongeveer 1800 m, plaatselijk hoger. Eet vruchten, bessen, bladeren en bloemen, meestal hoog in de bomen, soms op de grond. Het nest is een platform van takken in een boom of in dichte lianen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Pacifische laagland, het Caribische laagland, de Magdalenavallei en het noordoosten, ten westen en noorden van de Oost-Andes. In Ecuador in het westelijke laagland en de lage westflank van de Andes, vooral in het noordwesten, zuidelijk tot in El Oro. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico door Midden-Amerika tot het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering naar de luide roepen in bosrijke gebieden in het noordwesten van Ecuador of de Chocó; in de vroege ochtend zitten vogels vaak open in kale of vruchtdragende boomkruinen.
Staat van instandhouding
Gevoelig (bijna bedreigd). De soort gaat achteruit door de omzetting van laaglandbos in landbouwgrond en door jacht; in gebieden met veel jacht is hij verdwenen.
Wetenschappelijke naam
Penelope purpurascens | Wagler, 1830
Wagler beschreef de soort in 1830 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Penelope werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt uit de Griekse mythologie: Penelope was de dochter van de Spartaanse koning Ikarios en de vrouw van Odysseus. De soortnaam komt van Latijn purpurascens, 'purperachtig', naar de purperglans op het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.