Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Lancetmanakin
Lancetmanakin | Chiroxiphia lanceolata
Lance-tailed Manakin | Saltarín lanceolado | Tangará-de-cauda-de-lança
De lancetmanakin is een kleine manakin met twee spits uitstekende middelste staartpennen. In het gidsgebied komt hij alleen in het noorden van Colombia voor, in droger bos dan de meeste andere manakins. Twee mannetjes baltsen samen: op een kale tak springen ze om beurten op en neer voor een vrouwtje.
Geluid
Een heldere, gefloten roep, weergegeven als to-LIE-do, en een zacht karrie-ho. Baltsende mannetjes laten een kwakend, zoemend geluid horen.
Opname: Nelson Cumare — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, inclusief de spitse middelste staartpennen, die enkele centimeters uitsteken. Het mannetje is zwart, met een hemelsblauwe mantel en een rode kruin. Het vrouwtje is olijfgroen, onder iets lichter, met kortere staartpunten; sommige vrouwtjes hebben een roodachtige kruin. Beide seksen hebben oranje poten. Jonge mannetjes zijn eerst groen als het vrouwtje en krijgen in ruim twee jaar eerst de rode kruin en daarna de blauwe mantel.
Verwarringssoorten
De prachtmanakin Chiroxiphia pareola heeft hetzelfde kleed, maar een korte, rechte staart zonder punten, en leeft in Colombia alleen ten oosten van de Andes. Het vrouwtje van de bonte manakin Manacus manacus is kleiner, met een korte staart en een lichtere, geelgroene buik. Het vrouwtje van de geelbroekmanakin Ceratopipra mentalis is kleiner, met een korte staart en bruinachtige poten.
Leefgebied
Droog en halfvochtig loofbos, galerijbos, oud secundair bos en struikrijke bosranden, in het laagland en op de lagere hellingen. Eet vooral kleine vruchten, die hij in de vlucht plukt, en daarnaast insecten. Het vrouwtje bouwt een open komnestje in een vork van een struik of boompje en broedt de twee eieren alleen uit, ongeveer 20 dagen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribische laagland en de lagere uitlopers in het noorden, van Córdoba oostwaarts tot de omgeving van de Sierra Nevada de Santa Marta en de Guajira, en in het noorden van de Magdalenavallei. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica en Panama tot het noorden van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de ochtend in droog bos in de uitlopers rond de Sierra Nevada de Santa Marta en elders in het noorden van Colombia. De roep to-LIE-do verraadt de vogels vaak eerder dan dat je ze ziet. Baltstakken worden lang achter elkaar gebruikt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het noorden van Colombia is veel droogbos omgezet in weiland en akkers; de soort verdraagt wel secundair bos en bosranden.
Wetenschappelijke naam
Chiroxiphia lanceolata | (Wagler, 1830)
Wagler beschreef de soort in 1830 als Pipra lanceolata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chiroxiphia werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kheir, 'hand', met xiphos, 'zwaard', waarschijnlijk naar de smalle, zwaardvormige handpennen van het mannetje. De soortnaam is Latijn lanceolatus, 'lancetvormig', naar de verlengde, puntige middelste staartpennen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cerro Turumiquire, Sucre, Venezuela.