Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Prachtmanakin
Prachtmanakin | Chiroxiphia pareola
Blue-backed Manakin | Saltarín dorsiazul | Tangará-falso
De prachtmanakin is een kleine, zwarte manakin met een hemelsblauwe mantel uit het Amazonelaagland. Zoals bij de andere Chiroxiphia-soorten baltsen de mannetjes samen: twee of meer mannetjes wippen in een rij over een lage tak en springen beurtelings over elkaar heen voor een vrouwtje.
Geluid
Een helder, gefloten tjoe-wie of wie-o, vaak door twee mannetjes beurtelings of tegelijk. Tijdens de balts zoemende, kwakende tonen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een korte, rechte staart. Het mannetje is fluweelzwart, met een hemelsblauwe mantel, een rode kruinvlek en een korte kuif op het voorhoofd. De poten zijn oranje. Het vrouwtje is olijfgroen, onder lichter en wat grijzer, ook met oranjeachtige poten. Jonge mannetjes zijn groen met een rode kruin. In een deel van Amazonisch Brazilië hebben de mannetjes een gele kruin (regina).
Verwarringssoorten
De yungasmanakin Chiroxiphia boliviana heeft iets verlengde, gepunte middelste staartpennen en een kleinere, donkerder rode kruinvlek, en leeft hoger, in bergbos op de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia. De lancetmanakin Chiroxiphia lanceolata heeft spitse staartpunten en leeft in het noorden van Colombia. Het vrouwtje van de bonte manakin Manacus manacus is kleiner, met een lichtere, geelgroene buik.
Leefgebied
De onderlaag en middelste etage van vochtig laaglandbos op terra firme, oud secundair bos en de randen van overstromingsbos, van het laagland tot ruwweg 1000 m in de uitlopers. Eet vooral kleine vruchten en daarnaast insecten. Het nest is een ondiep komnestje, laag in een horizontale vork van een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador plaatselijk in het oostelijke laagland. In Peru in het oostelijke laagland, vooral in het noorden en midden. In Bolivia in het noorden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Amazonisch en Oost-Brazilië en op Tobago.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de ochtend in de onderlaag van laaglandbos naar de gefloten roepen. Mannetjes houden zich op bij een vaste baltsplek op een lage, kale tak, waar ze dag na dag terugkomen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; plaatselijk verdwijnt bos door ontginning.
Wetenschappelijke naam
Chiroxiphia pareola | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Pipra] pareola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chiroxiphia werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kheir, 'hand', met xiphos, 'zwaard', waarschijnlijk naar de smalle, zwaardvormige handpennen van het mannetje. De soortnaam is Modern Latijn pareola, 'meesje', een verkleinwoord van het geslacht Parus, 'mees'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.