Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Yungasmanakin
Yungasmanakin | Chiroxiphia boliviana
Yungas Manakin | Saltarín yungueño | Tangará-das-yungas
De yungasmanakin is de Chiroxiphia-manakin van het bergbos in het zuiden van het gidsgebied. Hij leeft in de yungas op de oostflank van de Andes van het zuiden van Peru en Bolivia, vaak langs bosranden met vruchtdragende bomen. Vroeger werd hij als ondersoort van de prachtmanakin beschouwd.
Geluid
Een luide, oplopende reeks korte tonen, vaak door meerdere mannetjes in koor. Bij de balts een zacht, nasaal zoemend geluid, enkele keren herhaald, en een oplopende, kwakende roep.
Opname: Dries Van de Loock — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met iets verlengde, gepunte middelste staartpennen. Het mannetje is zwart, met een lichtblauwe mantel en een kleine, donkerrode kruinvlek. Beide seksen hebben een korte kuif op het voorhoofd. Het vrouwtje is olijfgroen, met bruinere vleugels, onder lichter groen en naar de onderbuik bijna wit. De poten variëren van paarsbruin tot licht geelachtig.
Verwarringssoorten
De prachtmanakin Chiroxiphia pareola heeft een korte, rechte staart en een grotere, helderder rode kruinvlek, en leeft lager, in het laagland. Het vrouwtje van de groene manakin Cryptopipo holochlora is kleiner en helderder grasgroen, met een geelachtige buik, en leeft lager, in voetheuvelbos. Het vrouwtje van de gitmanakin Chloropipo unicolor is donkerder en grijzer olijfgroen, met een grijzige keel.
Leefgebied
Vochtig bergbos en de randen ervan in de yungas, vooral waar bomen vruchten dragen, ruwweg tussen 900 en 2000 m in Peru en tussen 400 en 2600 m in Bolivia. Eet vooral kleine vruchten en daarnaast insecten. Mannetjes baltsen alleen of op gezamenlijke baltsplaatsen. Broedt vooral van augustus tot november.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru op de oostflank van de Andes van Cusco zuidwaarts tot Puno; daarnaast enkele gegevens uit San Martín. In Bolivia op de oostflank van de Andes van La Paz zuidwaarts. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bosranden en wegen door de yungas, zoals langs de weg naar Manu in Cusco en de wegen in de yungas van La Paz. Mannetjes zingen vanuit dichte begroeiing bij vruchtdragende bomen, vaak met meerdere tegelijk.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Een deel van het bergbos op de oostflank gaat verloren aan landbouw, maar de soort verdraagt bosranden en secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Chiroxiphia boliviana | Allen, 1889
Allen beschreef de soort in 1889 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chiroxiphia werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kheir, 'hand', met xiphos, 'zwaard', waarschijnlijk naar de smalle, zwaardvormige handpennen van het mannetje. De soortnaam verwijst naar Bolivia. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Apolo, La Paz, Bolivia.