Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Langsnavelheremietkolibrie

Langsnavelheremietkolibrie | Phaethornis malaris

Great-billed Hermit | Ermitaño piquigrande | Besourão-de-bico-grande

De langsnavelheremietkolibrie is de grootste en meest verbreide langstaartige heremietkolibrie van het Amazonegebied in het gidsgebied. Zijn snavel is de langste van de heremietkolibries van het laagland. Mannetjes zingen in groepjes op baltsplaatsen in de schemerige onderlaag van het bos.

Langsnavelheremietkolibrie (Phaethornis malaris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang op de baltsplaats is een lange reeks hoge, piepende enkele tonen, zoiets als sriep, met regelmatige tussenpozen herhaald. De roep in de vlucht is een scherp sliep.

Luister: ZangXC1165277

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–17 cm, met een zeer lange, gebogen snavel van ongeveer 4,5 cm; de ondersnavel is geel tot oranje. De bovendelen zijn dof bronsgroen, de stuit en de bovenstaartdekveren hebben bruingele randen. De onderdelen zijn grijsachtig tot warm bruingeel, in het zuiden van het gidsgebied warmer gekleurd. Een donker masker wordt begrensd door een bruingele wenkbrauwstreep en baardstreep. De staart is getrapt, met lange, wit getopte middelste pennen. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De westelijke langstaartheremietkolibrie Phaethornis longirostris lijkt sterk op deze soort, maar leeft alleen westelijk en noordelijk van de Andes. De witbaardheremietkolibrie Phaethornis hispidus is grijzer, met een kortere snavel, een witte baardstreep en een grijze buik. De priemsnavelheremietkolibrie Phaethornis bourcieri heeft een vrijwel rechte snavel. De naaldsnavelheremietkolibrie Phaethornis philippii heeft roodbruine onderdelen en een rechte snavel.

Leefgebied

Onderlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, várzeabos, bosranden en oud secundair bos, en het bos van de uitlopers van de oostflank, meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger. Bezoekt volgens een vaste route bloemen met lange kroonbuizen, zoals Heliconia en Costus, en vangt kleine geleedpotigen. Het kegelvormige nest hangt aan de onderkant van een bladpunt.

Verspreiding en trek

In Colombia oostelijk van de Andes, in het Amazonegebied en de uitlopers. In Ecuador in het oosten. In Peru in het hele Amazonegebied en de uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het laagland en de uitlopers van het noorden en midden. Ontbreekt westelijk van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, het Braziliaanse Amazonegebied en de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bospaden in het Amazonebos, bij bloeiende Heliconia en Costus; vogels vliegen vaak laag en snel langs. Het voortdurende piepen van een baltsplaats wijst de plek in de onderlaag aan.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; ontbossing heeft plaatselijk invloed.

Wetenschappelijke naam

Phaethornis malaris | (Nordmann, 1835)

Nordmann beschreef de soort in 1835 als Trochilus malaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phaethornis werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks phaethōn, 'zon', met ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Middeleeuws Latijn malaris, 'van de wang' (van mala, 'wang'), naar de tekening op de wangen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.