Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Langstaarttapaculo

Langstaarttapaculo | Scytalopus micropterus

Long-tailed Tapaculo | Churrín colilargo | Tapaculo-de-cauda-longa

De langstaarttapaculo is een donkergrijze tapaculo met roodbruine, zwart gebandeerde flanken en een staart die voor het geslacht lang is. Hij leeft in dichte ondergroei van vochtig bergbos op de oostflank van de Andes, van het zuiden van Colombia tot het uiterste noorden van Peru. Zoals bij alle Scytalopus-soorten is de zang het belangrijkste kenmerk.

Langstaarttapaculo (Scytalopus micropterus)
Foto: David Bishop — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang begint met enkele losse tonen en gaat dan over in een lange reeks tweetonige frasen, die soms minutenlang wordt volgehouden. Bij onrust een dalende reeks scherpe tonen.

Luister: ZangXC1155233

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12,5–13,5 cm, een van de grotere tapaculo's van het geslacht, met een staart die duidelijk langer is dan bij de meeste verwanten. Het mannetje is donker leigrijs, iets lichter op keel en borst, met roodbruine, zwart gebandeerde flanken, stuit en onderstaartdekveren. Het vrouwtje is doffer, met meer bruin op de bovendelen. Jonge vogels zijn bruin met donkere bandering. De snavel is donker, de poten zijn bruinachtig.

Verwarrings­soorten

Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni leeft meestal hoger, heeft een kortere staart en minder roodbruin op de flanken en zingt anders. De zwarte tapaculo Scytalopus latrans is bij het mannetje egaal zwartachtig, zonder gebandeerde flanken, en houdt van bosranden en struweel. De grijze tapaculo Myornis senilis is lichter asgrijs, met een lange staart, en leeft hoger in bamboe. Ten zuiden van de Marañón neemt de nauw verwante roodbuiktapaculo Scytalopus femoralis zijn plaats in.

Leefgebied

Dichte ondergroei van vochtig bergbos en nevelwoud, vaak in ravijnen en langs beekjes en bosranden, meestal tussen 1250 en 2300 m; in Peru alleen tussen ongeveer 1650 en 1950 m. Loopt en springt over de bosbodem, tussen omgevallen stammen en mossige wortels, en zoekt kleine insecten en andere ongewervelden. Over het nest is weinig bekend; bij verwante soorten is het een bolvormig nest van mos in een gat in een talud of tussen wortels.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuiden, op de oostflank van de Andes en aan de bovenloop van de Magdalena. In Ecuador over de hele lengte van de oostflank. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister vroeg in de ochtend langs bergwegen op de oostflank, bijvoorbeeld over de Cordillera de Guacamayos in Ecuador, naar de lange reeks tweetonige frasen. De vogel blijft laag in dichte begroeiing en steekt soms kort een open plek in de ondergroei over.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is een smalle hoogtezone, maar de soort gebruikt ook bosranden en ouder secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus micropterus | (Sclater, 1858)

Sclater beschreef de soort in 1858 als Agathopus micropterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en pteron, 'vleugel': met kleine vleugels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.