Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Roodbuiktapaculo

Roodbuiktapaculo | Scytalopus femoralis

Rufous-vented Tapaculo | Churrín ventrirrufo | Tapaculo-de-crisso-ruivo

De roodbuiktapaculo is een donkere tapaculo van vochtig bergbos op de oostflank van de Andes in Peru, met kaneelkleurige, breed zwart gebandeerde flanken en onderstaart. Hij is de zustersoort van de langstaarttapaculo, die hem ten noorden van de Marañón vervangt. De zang, een eindeloos herhaalde enkele toon, onderscheidt hem van de andere tapaculo's in zijn hoogtezone.

Roodbuiktapaculo (Scytalopus femoralis)
Foto: Zieger M — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een enkele, dalende toon die in een gelijkmatig tempo vaak minutenlang wordt herhaald. Zingt vooral in de vroege ochtend, maar ook later op de dag.

Luister: ZangXC439078

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12,5 cm, middelgroot voor het geslacht. Kop en rug zijn donker grijsbruin, de stuit is donker roodbruin. Keel, borst en buik zijn grijs, lichter dan de bovendelen. Flanken en onderstaartdekveren zijn kaneelkleurig met brede zwarte banden. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jonge vogels zijn bruin met vage bandering op de bovendelen en geelachtig bruin met donkere banden op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De grootpoottapaculo Scytalopus macropus is groter en egaal donkergrijs, zonder gebandeerde flanken, en leeft hoger langs beken. Tschudi's tapaculo Scytalopus acutirostris en de utcubambatapaculo Scytalopus intermedius zijn kleiner en grijzer en leven hoger, in nevelwoud tot aan de boomgrens. De langstaarttapaculo Scytalopus micropterus lijkt sterk, maar heeft een langere staart en een andere zang en leeft ten noorden van de Marañón.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig primair en secundair bergbos, vaak in dichte begroeiing van varens en struiken in ravijnen, meestal tussen 1600 en 2050 m, in totaal van ongeveer 1000 m tot plaatselijk 2550 m. Zoekt op en vlak boven de grond naar kleine insecten en andere ongewervelden. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes ten zuiden van de Marañón, van het zuiden van Amazonas en San Martín zuidwaarts tot in Junín. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bergwegen door vochtig bos op middelhoogte op de oostflank, bijvoorbeeld in San Martín of Huánuco, naar de lang herhaalde enkele toon. De vogel beweegt zich laag in dicht struikgewas en komt soms kort tevoorschijn aan de rand van een open plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand wordt als vrij groot en stabiel beschouwd, en de soort komt ook in secundair bos voor.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus femoralis | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Pteroptochus femoralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Latijn femoralis, 'van de dijen' (femur, 'dij'), naar de roodbruine flanken en dijen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitocvallei, Junín, Peru.