Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Utcubambatapaculo
Utcubambatapaculo | Scytalopus intermedius
Utcubamba Tapaculo | Churrín de Utcubamba | Tapaculo-de-utcubamba
De utcubambatapaculo is een kleine, egaal donkergrijze tapaculo van het hooggelegen nevelwoud in het noorden van Peru, vooral in het stroomgebied van de Utcubamba. Hij gold lang als ondersoort van de zwarte tapaculo, maar zang en DNA tonen aan dat hij het nauwst verwant is aan de grootpoottapaculo. In het veld is hij vooral aan de zang te herkennen.
Geluid
De zang is een eentonige reeks gelijke tonen in een vrij snel tempo, vergelijkbaar met die van de grootpoottapaculo maar sneller. Duidelijk anders dan de zang van de zwarte tapaculo.
Opname: Guy Kirwan — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 11 cm, met een vrij forse snavel die boven de neusgaten iets ingedeukt en naar de punt toe bol is. Volwassen vogels zijn egaal donker leigrijs, met hooguit een bruinige zweem op de achterflanken. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jonge vogels zijn bruiner, met donkere bandering.
Verwarringssoorten
Tschudi's tapaculo Scytalopus acutirostris komt op enkele plaatsen naast hem voor, is iets kleiner en heeft een dunnere, spitsere snavel en een andere zang. De grootpoottapaculo Scytalopus macropus is veel groter en leeft vooral langs beken; zijn zang lijkt sterk, maar is trager. De zwartgrijze tapaculo Scytalopus parvirostris vervangt hem lager op de oostflank en zingt een lange triller. De elfenwoudtapaculo Scytalopus altirostris vervangt hem hoger op de kam tussen de Marañón en de Utcubamba.
Leefgebied
Ondergroei van vochtig nevelwoud en elfenwoud en de randen daarvan, tussen ongeveer 2550 en 3600 m, gemiddeld rond 3000 m. Zoekt op en vlak boven de grond tussen mos, varens en struiken naar kleine insecten en andere ongewervelden. Over de broedbiologie is vrijwel niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Peru, in het noorden: vooral in het stroomgebied van de Utcubamba in Amazonas, westwaarts tot boven de rechteroever van de Marañón en oostwaarts tot boven de Huallaga, zuidelijk tot in het midden van San Martín. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bosresten en nevelwoud boven Leymebamba en elders in het Utcubambadal en luister vroeg in de ochtend naar de snelle reeks gelijke tonen. Let op de zang: Tschudi's tapaculo kan in hetzelfde bos zitten.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd: de soort wordt pas sinds kort als aparte soort erkend. Het verspreidingsgebied is klein, en het hooggelegen bos staat plaatselijk onder druk door kap, branden en beweiding.
Wetenschappelijke naam
Scytalopus intermedius | Zimmer, 1939
Zimmer beschreef de soort in 1939 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Latijn intermedius, 'tussenliggend', omdat de vorm als tussenvorm tussen andere tapaculo's werd gezien. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Lejía, Chachapoyas, Amazonas, Peru.