Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Leigrijs dikbekje
Leigrijs dikbekje | Sporophila schistacea
Slate-colored Seedeater | Semillero pizarroso | Cigarrinha-do-norte
Het leigrijs dikbekje is een grijs dikbekje van bosranden en bamboe, dat van Zuid-Mexico tot Bolivia voorkomt maar overal plaatselijk en onregelmatig. Het verschijnt vaak in aantal waar bamboe in zaad staat en verdwijnt daarna weer. Het mannetje heeft een felgele snavel.
Geluid
De zang begint met een paar hoge, ijle tonen en eindigt in een droge, zoemende triller, die aan een insect doet denken; de Braziliaanse naam cigarrinha ('krekeltje') verwijst ernaar. De roep is een kort tsik.
Opname: Andres Felipe Espinosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een dikke, gebogen snavel, felgeel bij het mannetje. Het mannetje is leigrijs, met een witte vlek aan de zijkant van de keel, een witte vleugelspiegel en een witachtig midden van de buik. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, van onderen lichter geelbruin, met een donkere, aan de basis soms lichtere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het blauwgrijs dikbekje Sporophila intermedia heeft een lichtgrijze tot roze-grijze snavel en een lichter grijze buik en leeft in open terrein. Het loodgrijs dikbekje Sporophila plumbea heeft een donkere snavel en leeft in savannes. Het ecuadordikbekje Amaurospiza aequatorialis is blauwzwart, met een donkere snavel en zonder vleugelspiegel. De leikleurige musgors Haplospiza rustica leeft ook in bamboe, maar heeft een spitse, donkere snavel en geen witte vlekken.
Leefgebied
Bosranden, open plekken, bamboebossen en de kronen van bomen in vochtig bos, van het laagland tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Eet vooral zaden van bamboe (Guadua, Chusquea) en grassen. Het nest is een kleine, open kom in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in het Pacifische laagland, in het noorden en in de Andesdalen, en ten oosten van de Andes. In Ecuador plaatselijk in het noordwesten en in het oostelijke laagland en de uitlopers. In Peru in het Amazonelaagland en de uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het noorden (Pando, La Paz, Beni, Cochabamba). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico via Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op bamboebestanden in zaad, vooral Guadua in het zuidoosten van Peru en het noorden van Bolivia: daar verschijnen leigrijze dikbekjes soms in groepen, samen met andere zaadeters. Daarbuiten zingen mannetjes vaak hoog in een boom aan de bosrand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid maar plaatselijk; omdat ze het zaad van bamboe volgt, wisselen de aantallen sterk.
Wetenschappelijke naam
Sporophila schistacea | (Lawrence, 1862)
Lawrence beschreef de soort in 1862 als Spermophila schistacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn schistaceus, 'leigrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lion Hill, Panama.