Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Leikleurige miervogel

Leikleurige miervogel | Myrmelastes schistaceus

Slate-colored Antbird | Hormiguero pizarroso | Formigueiro-ardósia

De leikleurige miervogel is een miervogel van de onderlaag van terra-firmebos in het westen van Amazonië. Het mannetje is vrijwel effen leigrijs, het vrouwtje heeft een kastanjebruine kruin en een oranjeroestbruine onderzijde. De soort leeft paarsgewijs dicht bij de grond en maakt zich vooral bekend met een reeks heldere fluittonen.

Leikleurige miervogel (Myrmelastes schistaceus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een eenvoudige, versnellende en stijgende reeks heldere, doordringende fluittonen, soms met een zoemende slottoon.

Luister: ZangXC1186158

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14,5–15,5 cm, met een zwarte, rechte snavel, een grijze iris en loodgrijze tot blauwgrijze poten. Het mannetje is donker blauwgrijs tot leigrijs, met zwartachtige vleugels en staart en kleine witte toppen aan de vleugeldekveren. Het vrouwtje heeft een donker kastanjebruine kruin met fijne roodbruine streepjes, een olijfbruine rug en vleugels met brede okergele toppen aan de dekveren, een leigrijze staart en een oranjeroestbruine tot roodbruine keel en onderzijde.

Verwarrings­soorten

De vlekvleugelmiervogel Myrmelastes leucostigma leeft vooral langs beekjes en op slecht gedraineerde grond; het mannetje heeft meestal grotere witte vleugelvlekken en het vrouwtje een grijze of donkere kruin; de zang verschilt. De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus is groter, met een blauwe naakte huid rond het oog, en leeft vooral in várzea. Het vrouwtje van de blauwe mierklauwier Thamnomanes schistogynus is ook roodbruin van onder, maar heeft een grijze kop en een dikkere, gehaakte snavel, zit rechtop en leeft in gemengde troepen.

Leefgebied

Onderlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, tot ongeveer 250 m in Ecuador en 400 m in Colombia, in Peru plaatselijk hoger. Foerageert in paren laag in de vegetatie en op de grond en zoekt insecten en andere geleedpotigen op bladeren en in het strooisel; sluit zich zelden aan bij gemengde troepen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuiden, in het Amazonelaagland (Caquetá, Putumayo, Amazonas). Ecuador: alleen in het uiterste noordoosten. Peru: in het noordoosten tot het oosten van het midden van het land, vooral ten noorden van de Amazone en langs de Ucayali. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië, oostwaarts tot in het midden van Amazonas.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in terra-firmebos bij Iquitos en langs de Napo naar de stijgende reeks fluittonen en kijk laag in de onderlaag; paren reageren op elkaars zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in ongestoord terra-firmebos, maar verdwijnt bij kap en versnippering.

Wetenschappelijke naam

Myrmelastes schistaceus | (Sclater, 1858) (GBIF: Schistocichla schistacea)

Sclater beschreef de soort in 1858 als Hypocnemis schistacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmelastes werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks murmēx, 'mier', en lēistēs, 'rover'. De soortnaam komt van nieuwlatijn schistaceus, 'leikleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Yavarí, Peru.