Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Leikleurige musgors

Leikleurige musgors | Haplospiza rustica

Slaty Finch | Semillero pizarra | Cigarra-ardósia

De leikleurige musgors is een kleine, donkergrijze vink van bergbossen met bamboe, van Mexico tot Bolivia. Hij is zwervend en verschijnt vaak plotseling en in groter aantal waar de Chusquea-bamboe in zaad staat, en is daarna weer jaren afwezig. Het mannetje is egaal leigrijs, het vrouwtje olijfbruin.

Leikleurige musgors (Haplospiza rustica)
Foto: Mdf — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, hoge, zoemende of trillerende reeks, soms afgesloten met een snelle triller. De roep is een hoog, dun tsiet.

Luister: ZangXC745415

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een dunne, zeer spitse, kegelvormige snavel. Het mannetje is geheel egaal leigrijs, iets lichter op de buik, met donkerdere vleugel- en staartpennen. Het vrouwtje is olijfbruin van boven en lichter geelbruin van onderen, met vage, donkere strepen op de borst. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De páramocatamenia Catamenia homochroa heeft een dikkere, roze tot gelige snavel en een kastanjebruine anaalstreek. De loodkleurige sierragors Geospizopsis unicolor is groter en leeft in open terrein boven de boomgrens. Het loodgrijs dikbekje Sporophila plumbea en het leigrijs dikbekje Sporophila schistacea hebben een korte, dikke, gebogen snavel en een witte vlek op de vleugel. Berghoningkruipers Diglossa hebben een opgewipte snavel met een haakpunt.

Leefgebied

Vochtig bergbos, bosranden en open plekken met bamboe, vooral waar Chusquea bloeit of zaad draagt, ruwweg tussen 1500 en 3500 m. Eet vooral bamboezaad, verder andere zaden en insecten. Het nest is een kom van mos en vezels laag in dichte begroeiing.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk en onregelmatig in de drie Andesketens In Ecuador op beide hellingen van de Andes. In Peru langs de oosthelling van de Andes. In Bolivia op de oosthelling in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Mexico, Midden-Amerika en Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let op bloeiende of zaaddragende bamboe in het nevelwoud; daar kunnen plotseling groepen kleine, grijze vinken opduiken die elders lange tijd ontbreken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot, maar de soort is zwervend en plaatselijk schaars; kap van bergbos vermindert het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Haplospiza rustica | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Phrygilus rusticus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Haplospiza werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks haploos, 'eenvoudig, effen', en spiza, 'vink'. De soortnaam komt van Latijn rusticus, 'landelijk, eenvoudig', naar het effen verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.