Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Lessons dikbekje
Lessons dikbekje | Sporophila bouvronides
Lesson's Seedeater | Semillero de Lesson | Estrela-do-norte
Lessons dikbekje is een klein zwart-wit dikbekje dat in de regentijd in het noorden van Zuid-Amerika broedt en daarna naar het Amazonegebied trekt. Het werd lang als ondersoort van het witsterdikbekje beschouwd; het mannetje mist de witte kruinstreep van die soort. Buiten de broedtijd trekt het in groepen, vaak met andere dikbekjes.
Geluid
De zang begint vaak met enkele schorre tonen en gaat over in een snelle, rollende triller, soms afgesloten met een korte fluittoon. De roep is een kort tsjip.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een korte, dikke snavel, zwart bij het mannetje. Het mannetje is van boven zwart, met een brede witte baardstreep langs een zwarte keel, een witte vleugelspiegel en een witte stuit; de onderdelen zijn witachtig. De kruin is zwart, soms met enkele witte veertjes. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, van onderen lichter geelbruin, met een donkere, aan de basis lichtere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het witsterdikbekje Sporophila lineola heeft als mannetje een duidelijke witte kruinstreep; vrouwtjes van beide soorten zijn in het veld niet met zekerheid te onderscheiden. Het geelbuikdikbekje Sporophila nigricollis heeft een zwarte kop zonder witte baardstreep en geelachtige onderdelen. Het witbaarddikbekje Sporophila caerulescens is van boven grijs, met een zwarte borstband. Het zwart-wit dikbekje Sporophila luctuosa heeft een zwarte keel en borst zonder baardstreep en leeft in de Andes.
Leefgebied
Graslanden, weiland, ruigten en struikgewas, meestal in de buurt van water; in de broedtijd ook bosranden en open plekken. Buiten de broedtijd vooral in hoog gras en ruigte op rivieroevers, riviereilanden en open plekken in het Amazonelaagland, meestal onder 500 m. Eet vooral graszaden. Het nest is een kleine kom laag in struikgewas.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia broedvogel in het noordoosten, in het Caribische laagland en de llanos; buiten de broedtijd in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador en Peru buiten de broedtijd in het Amazonelaagland, oostelijk van de Andes. In Bolivia buiten de broedtijd in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Venezuela, de Guyana's en op Trinidad en overwintert ze in het noorden van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het Amazonelaagland van Ecuador en Peru op riviereilanden en in hoog gras langs rivieren, in de maanden dat de soort daar verblijft, tussen gemengde groepen dikbekjes. Let bij mannetjes op het ontbreken van de witte kruinstreep.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van open, door de mens gemaakt terrein; de trek is nog maar deels bekend.
Wetenschappelijke naam
Sporophila bouvronides | (Lesson, 1831)
Lesson beschreef de soort in 1831 als Pyrrhula bouvronides; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van de Franse naam Bouvreuil bouvron voor het lijnzaadeterje (Sporophila lineola), met Grieks -idēs, 'lijkend op'; Lesson (1831) noemde deze soort 'Bouvreuil faux bouvron'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Trinidad, Trinidad en Tobago.