Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Lojatapaculo
Lojatapaculo | Scytalopus androstictus
Loja Tapaculo | Churrín de Loja | Macuquinho-de-loja
De lojatapaculo is een kleine, donkere tapaculo van de boomgrens in het zuiden van Ecuador en het uiterste noorden van Peru. Hij gold lang als ondersoort van de paramotapaculo, maar verschilt in zang, erfelijk materiaal en kleed en wordt sinds 2020 als aparte soort behandeld. De wetenschappelijke naam betekent letterlijk 'gevlekt mannetje' en verwijst naar het witte vlekje op de vleugel van de man.
Geluid
De zang bestaat, zoals bij verwante tapaculo's, uit reeksen korte, herhaalde tonen die vanuit dichte begroeiing klinken; hij verschilt duidelijk van die van de paramotapaculo, wat een van de redenen was om de soort af te splitsen. Daarnaast korte, scherpe roepjes.
Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, rond, met een korte, vaak opgewipte staart, korte vleugels, een dunne snavel en vrij lange poten. Het mannetje is van boven zeer donkergrijs en van onderen middel- tot donkergrijs; flanken en onderstaart zijn okerbruin tot donkerbruin met donkere bandering. De meeste mannetjes hebben witte handpendekveren, die bij de gevouwen vleugel als een klein wit vlekje zichtbaar zijn. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter grijs, met dezelfde bruine, gebandeerde flanken. Jongen zijn variabel, meestal bruin en gebandeerd van boven en grijs en okergeel van onderen.
Verwarringssoorten
De paramotapaculo Scytalopus opacus, verder naar het noorden, lijkt sterk, maar mist het witte vleugelvlekje en heeft een andere zang. Parkers tapaculo Scytalopus parkeri leeft iets lager, vooral in bamboe van het hogere bergbos, en is egaler grijs. De zwarte tapaculo Scytalopus latrans is vrijwel geheel zwartachtig en leeft meestal lager. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.
Leefgebied
Struweel en dicht struikgewas op en boven de boomgrens, elfenwoud, Polylepis-bosjes en hoog, vochtig bergbos, meestal tussen ongeveer 2600 en 3500 m. Zoekt op of vlak boven de grond, tussen mos, wortels en strooisel, naar kleine geleedpotigen. Over de broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador alleen in het zuiden, in de Andes rond de grens van Loja en Zamora-Chinchipe. In Peru in het noorden van Cajamarca, ten noorden van de Marañón. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend langs de boomgrens in het hooggelegen deel van het nationaal park Podocarpus naar de zang uit dicht struikgewas. De vogel blijft laag in de begroeiing; wacht stil bij een opening in het struikgewas.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd: de soort is als afgesplitste soort nog niet afzonderlijk beoordeeld voor de Rode Lijst. Het verspreidingsgebied is klein, maar ligt deels in beschermd gebied; branden en begrazing rond de boomgrens tasten plaatselijk het leefgebied aan.
Wetenschappelijke naam
Scytalopus androstictus | Krabbe & Cadena, 2010
Krabbe & Cadena beschreef de soort in 2010 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Grieks anēr (andros), 'man, mannetje', en stiktos, 'gevlekt' (van stizō, 'tatoeëren'). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera de Las Lagunillas, Loja, Ecuador.