Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Paramotapaculo

Paramotapaculo | Scytalopus opacus

Paramo Tapaculo | Churrín paramero | Macuquinho-do-páramo

De paramotapaculo is een kleine, donkergrijze tapaculo van de boomgrens in de Andes van Colombia en Ecuador. Hij leeft in dicht struikgewas tussen het nevelwoud en de páramo en wordt vrijwel alleen aan de zang opgemerkt. Op grond van verschillen in zang wordt hij sinds 2010 als aparte soort gezien; de vroegere ondersoort in het zuiden is nu de lojatapaculo.

Paramotapaculo (Scytalopus opacus)
Foto: Guy Babineau — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang bestaat uit reeksen korte, herhaalde tonen die vanuit dichte begroeiing klinken, en verschilt duidelijk van die van de paramillotapaculo en de lojatapaculo. Daarnaast korte, scherpe roepjes.

Luister: ZangXC772092

Opname: David Tan — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, rond, met een korte, vaak opgewipte staart, korte vleugels, een dunne snavel en vrij lange poten. Het mannetje is van boven zeer donkergrijs en van onderen middel- tot donkergrijs; flanken en onderstaart zijn okerbruin tot donkerbruin met donkere bandering. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter grijs, met dezelfde bruine flanken. Jongen zijn variabel, meestal bruin en gebandeerd van boven en grijs en okergeel van onderen.

Verwarrings­soorten

De lojatapaculo Scytalopus androstictus, in het zuiden van Ecuador en het noorden van Peru, heeft bij het mannetje een wit vleugelvlekje en een andere zang. Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni leeft lager, in het bergbos zelf, en heeft een andere zang. De zwarte tapaculo Scytalopus latrans is vrijwel geheel zwartachtig, zonder duidelijk bruine flanken, en leeft meestal lager. De paramillotapaculo Scytalopus canus leeft alleen in het noorden van de Westelijke Andes van Colombia en mist de bruine flanken. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.

Leefgebied

Struweel en dicht struikgewas op en boven de boomgrens, elfenwoud, Polylepis-bosjes en de bovenrand van vochtig bergbos, meestal tussen ongeveer 3000 en 4000 m. Zoekt op of vlak boven de grond naar kleine geleedpotigen en eet soms bessen. Over de broedbiologie is weinig bekend; vrouwtjes met broedvlekken en jongen zijn in verschillende maanden gevonden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Centrale Andes, vooral in het zuiden, tot in Nariño. In Ecuador langs de hoge Andes zuidwaarts tot ongeveer het midden van het land. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs wegen die de boomgrens kruisen, bijvoorbeeld rond de pas van Papallacta in Ecuador of in het park Los Nevados in Colombia, naar de zang uit het struikgewas. De vogel komt soms kort in het zicht in een opening aan de rand van de begroeiing.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd: in de huidige soortafbakening (zonder de lojatapaculo) niet afzonderlijk beoordeeld; de soort in de oude, ruimere opvatting werd als niet bedreigd beschouwd. De paramotapaculo is plaatselijk vrij algemeen en komt in verschillende beschermde gebieden voor; branden en begrazing rond de boomgrens tasten het leefgebied plaatselijk aan.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus opacus | Zimmer, 1941

Zimmer beschreef de soort in 1941 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam komt van Latijn opacus, 'donker, schaduwrijk', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tambillo, Río Upano, Ecuador.