Alle soorten › Stormvogelachtigen › Noordelijke stormvogeltjes › Madeirastormvogeltje
Madeirastormvogeltje | Hydrobates castro
Band-rumped Storm Petrel | Paíño de Madeira | Painho-de-castro
Het Madeirastormvogeltje is een middelgroot, donker stormvogeltje met een smalle witte stuitband, dat op subtropische en tropische eilanden in de Atlantische en de Stille Oceaan broedt. In het gidsgebied broedt het op de Galápagos, in twee groepen die op verschillende tijden van het jaar broeden. Die seizoensgroepen verschillen genetisch en worden onderzocht als mogelijk aparte soorten.
Geluid
Op zee stil. In de kolonies klinkt 's nachts uit de nestholten een schor, kwetterend en spinnend geluid.
Opname: Ben Porter — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–21 cm, een middelgroot stormvogeltje met vrij lange vleugels en een korte, recht afgesneden tot licht gevorkte staart. Het verenkleed is donker zwartbruin, met een vage bleke band over de bovenvleugel die minder ver naar voren reikt dan bij het vaal stormvogeltje. De witte stuitband is smal en recht, loopt door tot op de zijkanten van de onderstaartdekveren en is niet in het midden gedeeld. De poten steken niet uit voorbij de staart. De vlucht is rustig en scherend, met korte glijvluchten. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het galapagosstormvogeltje Hydrobates tethys is kleiner, met een veel grotere, driehoekige witte stuit en een snellere, grillige vlucht. Het vaal stormvogeltje Hydrobates leucorhous heeft een duidelijker gevorkte staart, een langere bleke vleugelband en een vaak in het midden gedeelde stuitvlek, en vliegt slingerend als een nachtzwaluw. Wilsons stormvogeltje Oceanites oceanicus en het sierlijk stormvogeltje Oceanites gracilis zijn kleiner, met rondere vleugels en poten die achter de staart uitsteken.
Leefgebied
Open oceaan, vooral warm, diep water ver uit de kust; boven de koude Humboldtstroom zeldzaam. Pikt al vliegend en fladderend kleine vissen, inktvisjes en kreeftachtigen van het wateroppervlak. Broedt in kolonies in rotsspleten, holten in lavarotsen en onder stenen op eilanden; de vogels komen vooral 's nachts aan land, maar op de Galápagos vliegen ze ook overdag boven de kolonies.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Broedt op meerdere eilanden van de Galápagos, onder meer op Genovesa, en is het hele jaar in de wateren rond de archipel te vinden. Voor de kust van Ecuador en Colombia schaars, vooral ver op zee; voor Peru zeldzaam. Komt niet voor in Bolivia. Buiten het gidsgebied broedt de soort onder meer op Hawaii, in Japan en op eilanden in de Atlantische Oceaan.
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op Genovesa vliegen overdag tussen de vele galapagosstormvogeltjes ook Madeirastormvogeltjes boven de lavavelden. Op boottochten tussen de eilanden is de soort vaak naast het galapagosstormvogeltje te zien; let dan op de smallere stuitband en de rustigere, scherende vlucht.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar sommige broedgroepen zijn klein. Ingevoerde ratten en katten bedreigen de kolonies, en op de Galápagos jaagt de velduil Asio flammeus op de vogels bij de nesten. Kunstlicht op schepen en aan land kan jonge vogels desoriënteren.
Wetenschappelijke naam
Hydrobates castro | (Harcourt, 1851) (GBIF: Oceanodroma castro)
Harcourt beschreef de soort in 1851 als Thalassidroma castro; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydrobates werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks hudro-, 'water-', en batēs, 'loper', naar het 'lopen' over het wateroppervlak tijdens het foerageren. De soortnaam komt van Roque de Castro, de plaatselijke naam voor deze vogel op Madeira; dat betekent in het Oudportugees 'rots van het kasteel', maar de naam is waarschijnlijk een klanknabootsing van een van de roepen in de broedholte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ilhas Desertas, Madeira, Portugal.