Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Mangrovemiervogel
Mangrovemiervogel | Sclateria naevia
Silvered Antbird | Hormiguero plateado | Papa-formiga-do-igarapé
De mangrovemiervogel is een miervogel van beekoevers en overstroomd bos, die vrijwel altijd vlak boven het water of op de oever foerageert. Hij huppelt over omgevallen stammen en wortels en pikt prooi van het wateroppervlak. De Nederlandse naam verwijst naar populaties langs de kust van de Guyana's; in het gidsgebied leeft hij in het Amazonelaagland, niet in mangrove.
Geluid
De zang is een lange, snelle triller van korte, harde tonen die aanzwelt en in toonhoogte stijgt en aan het eind steil wegzakt. Roepen zijn een kort pit en een lange, dalende fluittoon.
Opname: Jelle Scharringa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–16 cm, met een lange, rechte snavel, lange roze poten en een vrij korte staart. Het mannetje is donker leigrijs van boven, met kleine witte stippen op de vleugeldekveren, en vrijwel wit van onder, met lichtgrijze vlekken op borst en flanken. Het vrouwtje is grijsbruin van boven, met lichte stippen op de vleugel, en wit van onder, met lichtbruine tot okerkleurige flanken en onderstaartdekveren; bij sommige vrouwtjes is de hele onderzijde warm okergeel. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De zwartkinmierkruiper Hypocnemoides melanopogon en de oevermierkruiper Hypocnemoides maculicauda leven in hetzelfde biotoop, maar zijn kleiner, met een kortere snavel, een witte staartpunt en, bij het mannetje, een zwarte keel. De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus is groter, met een blauwe naakte huid rond het oog; het mannetje is ook van onder donkergrijs en het vrouwtje roodbruin van onder. De witbrauwmierkruiper Myrmoborus leucophrys heeft een witte wenkbrauw en een zwart gezicht en leeft in struikgewas, niet direct aan het water.
Leefgebied
Bodem en onderlaag van overstroomd bos (várzea en igapó), oevers van beken en bosmeren en moerasbos, in Ecuador en Peru ook in palmmoeras met aguaje (Mauritia flexuosa); tot ongeveer 450 m in Ecuador en 600 m in Peru. Foerageert alleen, in paren of in familiegroepjes binnen een meter boven de grond of het water, op insecten en spinnen; volgt zelden trekmieren. Het nest is een open kom van worteltjes en mos, laag boven het water in takken gevlochten; het legsel telt meestal twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, in het Amazonelaagland en langs de Orinoco-zijrivieren. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het oostelijke laagland, van noord tot zuid. Bolivia: in het noorden en noordoosten (Pando, Beni, La Paz en Santa Cruz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Trinidad en een groot deel van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg in de vroege ochtend per kano of over een vlonder een bosbeek of de oever van een cocha; de zang klinkt vaak vlak boven het water. Kijk naar omgevallen stammen en overhangende ranken op de waterlijn.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied vrij algemeen in geschikt biotoop; de soort is gebonden aan intact oeverbos.
Wetenschappelijke naam
Sclateria naevia | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Sitta naevia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sclateria werd in 1899 ingevoerd door Oberholser. De geslachtsnaam eert de Engelse zoöloog Philip Lutley Sclater (1829–1913), oprichter van The Ibis. De soortnaam komt van Latijn naevius, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.