Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Reuzenmierklauwier
Reuzenmierklauwier | Batara cinerea
Giant Antshrike | Batará gigante | Matracão
De reuzenmierklauwier is de grootste soort van de familie, een forse, gekuifde mierklauwier met een zware, sterk gehaakte snavel. Hij leeft verborgen in dicht struikgewas en bamboe, maar laat zich vaak horen. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor, aan de noordrand van een verspreidingsgebied dat tot in Argentinië en Zuidoost-Brazilië reikt.
Geluid
De zang begint met een korte triller en gaat over in snelle tonen die in kracht en hoogte toenemen, daarna gelijk blijven en aan het eind vertragen. Roepjes zijn een lange, rauwe, dalende snauw, vaak snel herhaald, en een korte reeks luide, abrupte tonen.
Opname: Aluisio Ribeiro — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
30–33 cm, groot en langstaartig, met een kuif en een zeer zware, aan de punt gehaakte snavel. Het mannetje heeft een zwarte kruin en kuif; rug, vleugels en de lange staart zijn dicht zwart-wit gebandeerd, gezicht en onderdelen grijs. Het vrouwtje heeft een roodbruine kuif; rug, vleugels en staart zijn gebandeerd in donkerbruin en kaneelkleurig, de onderdelen olijfbruin tot geelachtig. De Boliviaanse vormen zijn wat kleiner en lichter dan die van Zuidoost-Brazilië.
Verwarringssoorten
De grote mierklauwier Taraba major is kleiner, met een rode iris, effen zwarte bovendelen en witte onderdelen bij het mannetje en roodbruine bovendelen bij het vrouwtje. De grijskapmierklauwier Thamnophilus caerulescens en de roodkapmierklauwier Thamnophilus ruficapillus zijn veel kleiner en hebben een minder zware snavel.
Leefgebied
Dichte onderlaag en middenlaag van bergbos, struikgewas langs ravijnen en beken, bosranden en bamboebestanden in de Yungas, tot ongeveer 2600 m; in het zuiden en oosten ook in dicht, doornig struweel van droogbos en Chaco. Zoekt grote insecten en andere ongewervelden, soms kleine gewervelden, in dichte begroeiing. Het nest is een grote, slordige kom van plantenvezels en bladeren in een vork, 1,5–3 m boven de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: op de oostflank van de Andes en in de aangrenzende valleien en het voorland, in Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, plaatselijk noordelijker. Uit Peru zijn geen zekere waarnemingen bekend. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Noordwest- en Noordoost-Argentinië, Paraguay, Zuidoost-Brazilië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in bergbos en struikgewas langs beken in de dalen van Santa Cruz en Chuquisaca naar de versnellende zang. De vogel zit meestal diep in de begroeiing en komt soms op geluid even naar de rand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand gaat vermoedelijk achteruit; de soort heeft grote territoria nodig en verdwijnt uit kleine bosfragmenten.
Wetenschappelijke naam
Batara cinerea | (Vieillot, 1819)
Vieillot beschreef de soort in 1819 als Tamnophilus cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Batara werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam gaat terug op batará of mbatará, Guaraní-namen voor verschillende kleine zwart-witte vogels, die Félix de Azara gebruikte. De soortnaam cinerea is Latijn voor 'asgrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.