Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Marañónstekelstaart
Marañónstekelstaart | Synallaxis maranonica
Maranon Spinetail | Pijuí del Marañón | João-teneném-do-marañón
De marañónstekelstaart is een grijsbruine stekelstaart met roodbruine vleugels en staart, beperkt tot de vallei van de Marañón en zijn zijrivieren in het noorden van Peru en het uiterste zuidoosten van Ecuador. Hij leeft verborgen in de dichte ondergroei van galerijbos en droogbos. Door het kleine en snel slinkende leefgebied is hij een van de sterkst bedreigde ovenvogels van het gidsgebied.
Geluid
Een langzame, wat nasale korte frase, met pauzes van enkele seconden herhaald; beide seksen zingen. Zingt meestal vanuit dichte begroeiing.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een dunne, spitse snavel en een lange, getrapte staart met stekelige punten. Kop, kruin en rug zijn grijsbruin, het gezicht en het voorhoofd donkerder bruingrijs, met een vage, lichte wenkbrauwstreep. Vleugels en staart zijn donker roodbruin. De keel is licht grijsachtig, de onderdelen zijn bruingrijs, naar de flanken grijzer met een olijfkleurige zweem. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een vage, donkere schubbentekening op borst en buik en een lichtere ondersnavel.
Verwarringssoorten
Azara's stekelstaart Synallaxis azarae heeft een roodbruine kruin, een lichtere grijze onderzijde en leeft hoger, in vochtig bergbos en struweel. De chinchipestekelstaart Synallaxis chinchipensis is kleiner, met een zwartachtig gezicht, een lichte wenkbrauwstreep en een witte keel met zwarte vlekken op de borst, en zit in open, droog struweel. De grote stekelstaart Synallaxis hypochondriaca is groter, met een wit gestreepte onderzijde, en leeft hoger in de vallei.
Leefgebied
Dichte ondergroei van halfvochtig galerijbos langs rivieren, secundair bos en loofverliezend bos, minder vaak aan de rand van vochtig bos; in Ecuador ongeveer tussen 650 en 1200 m, in Peru tussen 450 en 1850 m. Zoekt meestal in paren op de grond, in het blad en op dunne takken tot ongeveer 2 m hoogte naar geleedpotigen. Het nest is, zoals bij verwanten, vermoedelijk een bal van takjes met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ecuador: alleen in het uiterste zuidoosten, in de vallei van de Chinchipe in Zamora-Chinchipe. Peru: in de Marañónvallei en zijdalen in het noorden van Cajamarca en in Amazonas. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in galerijbos en ruige bosranden langs de rivieren rond Jaén en Bagua en in de omgeving van Zumba naar de trage, nasale zang. De vogel blijft meestal laag in dichte begroeiing.
Staat van instandhouding
Ernstig bedreigd. Het areaal is klein en de stand gaat achteruit. Het bos in de Marañónvallei wordt al lang omgezet in akkers, weiland en plantages en wordt gekapt; ook oliewinning vormt een mogelijke bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis maranonica | Taczanowski, 1879
Taczanowski beschreef de soort in 1879 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam verwijst naar de Río Marañón in Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guajango, Río Marañón, Peru.