Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Marañónwinterkoning

Marañónwinterkoning | Pheugopedius sclateri

Speckle-breasted Wren | Cucarachero jaspeado | Garrinchão-de-peito-salpicado

De marañónwinterkoning is een gespikkelde winterkoning van droogbos en struweel aan de westkant van de Andes en in de droge dalen, van Colombia tot in het noorden van Peru. Hij vormt drie gescheiden groepen: in de dalen van Colombia, in het Tumbes-droogbos van Ecuador en Peru, en in de Marañónvallei. Paren zingen luid in duet vanuit dicht struikgewas.

Marañónwinterkoning (Pheugopedius sclateri)
Foto: Julien Renoult — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, rijke en fluitende frasen, telkens enkele keren herhaald, vaak in duet tussen de partners. Daarnaast droge, ratelende en scheldende roepen.

Luister: ZangXC1074390

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm. Bovendelen bruin tot grijsbruin, de kruin iets warmer bruin. Witte wenkbrauwstreep; kopzijden zwart-wit gestreept. Keel, borst en buik wit met fijne, dichte zwarte spikkels en dwarsvlekjes, die bij vogels uit het Tumbes-gebied minder dicht zijn. Flanken en onderstaartdekveren geelbruin met zwarte bandering. Staart bruin met zwarte dwarsbanden. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn vager gevlekt.

Verwarrings­soorten

De humboldtwinterkoning Cantorchilus superciliaris deelt het Tumbes-droogbos, maar heeft egaal witte onderdelen zonder spikkels en een roodbruinere rug. De roodborstwinterkoning Pheugopedius rutilus in Colombia heeft een oranjerode borst en alleen een gespikkelde keel. De zebrawinterkoning Campylorhynchus fasciatus is veel groter, met een zwaardere snavel en een geheel gebandeerd kleed.

Leefgebied

Droog en halfvochtig loofbos, doornstruweel, bosranden, ruige hellingen en struweel langs beken, van het laagland tot ongeveer 2000 m. Zoekt in paren in dichte begroeiing naar insecten en spinnen, laag tot op middelhoogte. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zij-ingang in een struik.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de droge dalen van de Cauca en de Magdalena. In Ecuador in het westen, vooral in het droge zuidwesten (Manabí tot El Oro en Loja). In Peru in het noordwesten (Tumbes tot Lambayeque en het westen van Cajamarca) en in de Marañónvallei. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het droogbos van zuidwestelijk Ecuador en noordwestelijk Peru verraden paren zich door hun luide duetten uit dicht struikgewas; wacht aan de rand van een struikengroep tot ze zich laten zien.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd: de soort is in deze afgrenzing nog niet afzonderlijk beoordeeld. Het droogbos waarin hij leeft, is op veel plaatsen versnipperd, maar hij verdraagt secundair struweel.

Wetenschappelijke naam

Pheugopedius sclateri | (Taczanowski, 1879)

Taczanowski beschreef de soort in 1879 als Thryothorus sclateri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheugopedius werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pheugō, 'vluchten, mijden', en pedion, 'vlakte, open terrein', dus 'die open terrein mijdt'. De soortnaam eert Philip Lutley Sclater (1829–1913), Brits zoöloog en ornitholoog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guajango, Río Marañón, Cajamarca, Peru.