Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Roodborstwinterkoning

Roodborstwinterkoning | Pheugopedius rutilus

Rufous-breasted Wren | Cucarachero pechirrufo | Garrinchão-de-peito-ruivo

De roodborstwinterkoning is een winterkoning van bosranden en lianenrijk struweel in het noorden van Colombia en Venezuela, met een oranjerode borst en een zwart-wit gespikkelde kop. Paren zingen vaak in duet, met heldere, fluitende frasen. In het gidsgebied komt hij alleen in Colombia voor.

Roodborstwinterkoning (Pheugopedius rutilus)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Heldere, rijke frasen van fluittonen, zoals tsjiwie-tsjie-tsjiwie, telkens een paar keer herhaald voordat een nieuwe frase volgt; paren zingen in duet. Daarnaast korte, raspende roepen.

Luister: ZangXC1075926

Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een vrij korte, licht gebogen snavel en een staart die vaak schuin omhoog wordt gehouden. Bovendelen warm bruin, de kruin iets roodbruiner. Witte wenkbrauwstreep; kopzijden en keel dicht zwart-wit gespikkeld. Borst oranjerood tot roodbruin, de buik grijsachtig tot geelbruin, de flanken bruiner. Staart grijsbruin met smalle zwarte dwarsbanden. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder scherpe spikkels op de kop.

Verwarrings­soorten

De marañónwinterkoning Pheugopedius sclateri heeft een witte borst met dichte zwarte spikkels en geen oranjerood op de onderdelen. De andeswinterkoning Pheugopedius mystacalis is groter, met een grijsachtige kop, een duidelijke zwarte baardstreep en een egale, roodbruine rug zonder gespikkelde keel. De kastanjewinterkoning Cantorchilus nigricapillus heeft een zwarte kop met een witte vlek op de wang en een kastanjebruin lijf, en leeft lager.

Leefgebied

Bosranden, lianenrijk struweel, secundair bos, open bos en de randen van koffieplantages, in vochtige en vrij droge streken, ruwweg tussen 500 en 2000 m. Zoekt in paren op lage tot middelhoge hoogte in dichte begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is een bolvormig bouwsel van gras en vezels met een zij-ingang, laag in een struik of tussen lianen.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noorden en midden: de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía de Perijá en de Oostelijke Cordillera, plaatselijk ook in de Magdalenavallei en aan de randen van de andere cordilleras. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama, in het noorden van Venezuela en op Trinidad en Tobago.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bosranden en ruige hellingen met lianen op middelhoogte, bijvoorbeeld in de Sierra Nevada de Santa Marta; paren reageren op elkaars zang en komen dan vaak even naar de rand van het struweel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en randen van cultuurland goed.

Wetenschappelijke naam

Pheugopedius rutilus | (Vieillot, 1819)

Vieillot beschreef de soort in 1819 als Thryothorus rutilus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheugopedius werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pheugō, 'vluchten, mijden', en pedion, 'vlakte, open terrein', dus 'die open terrein mijdt'. De soortnaam komt van Latijn rutilus, 'roodachtig, rossig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Trinidad.