Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Marmerwanglooftiran
Marmerwanglooftiran | Pogonotriccus ophthalmicus
Marble-faced Bristle Tyrant | Orejerito carijaspeado | Barbudinho-de-face-marmorizada
De marmerwanglooftiran is een kleine, rechtop zittende tiran van het bergbos van de Andes, genoemd naar het grijs en wit gemarmerde gezicht met een zwarte vlek op de oorstreek. Hij is een vast lid van gemengde groepen en tilt, zoals verwanten, telkens één vleugel op. Het geslacht Pogonotriccus werd lange tijd bij Phylloscartes ingedeeld.
Geluid
Een scherp, hoog tsip en een korte, levendige triller, vaak gevolgd door enkele lagere tonen.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, smalle snavel en een vrij lange staart. De kruin is grijs, de rug olijfgroen. Het gezicht is grijs en wit gemarmerd, met een zwarte halvemaanvormige vlek op de oorstreek. De vleugels zijn donker, met twee duidelijke gele vleugelstrepen. De keel is grijsachtig, de borst olijfkleurig gevlekt, de buik geel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bonte looftiran Pogonotriccus poecilotis heeft kaneelkleurige vleugelstrepen en een kaneelkleurige teugel en leeft meestal iets hoger. De brillooftiran Pogonotriccus orbitalis heeft een duidelijke lichte oogring en een minder gemarmerd gezicht, en leeft lager aan de oostflank. De antioquialooftiran Pogonotriccus lanyoni komt alleen lager in Colombia voor en heeft een minder gemarmerd gezicht. De incaleptopogon Leptopogon taczanowskii en verwante soorten zijn groter, met okerkleurige of gelige vleugelstrepen.
Leefgebied
De middelste etage en lagere boomlaag van vochtig bergbos en nevelwoud, ook bosranden, ruwweg tussen 1000 en 2400 m. Zit rechtop op een open tak en vliegt kort uit om insecten van bladeren te pikken; sluit zich vrijwel altijd aan bij gemengde groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie de Andesketens en de Serranía de Perijá. Ecuador: aan beide flanken van de Andes. Peru: aan de oostflank over de hele lengte van het land. Bolivia: in de Yungas van La Paz, Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden en westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg gemengde groepen in nevelwoud op middelhoogte; let op een kleine tiran die rechtop zit, één vleugel optilt en een zwarte vlek op de wang heeft.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid in het bergbos van de Andes.
Wetenschappelijke naam
Pogonotriccus ophthalmicus | Taczanowski, 1874 (GBIF: Phylloscartes ophthalmicus)
Taczanowski beschreef de soort in 1874 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pogonotriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks pōgōn, 'baard', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Grieks ophthalmikos, 'van het oog', naar de tekening rond het oog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Amable María, Chanchamayo, Junín, Peru.