Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Monnikszanger
Monnikszanger | Setophaga citrina
Hooded Warbler | Chipe encapuchado | Mariquita-encapuzada
De monnikszanger is een Noord-Amerikaanse zanger van de ondergroei van bos. Hij overwintert vooral in Mexico, Midden-Amerika en het Caribisch gebied en bereikt het noorden van Colombia slechts in klein aantal. Hij spreidt voortdurend de staart en toont daarbij de witte binnenvanen.
Geluid
De roep is een luid, metaalachtig tsjink. De zang, een heldere reeks gefloten tonen met een nadrukkelijk slot, wiehta-wiehta-wie-tjo, is in de winter zelden te horen.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm. Het mannetje heeft een helder geel gezicht en voorhoofd, omsloten door een zwarte kap die doorloopt over keel en bovenborst. De bovendelen zijn olijfgroen, de onderdelen helder geel. Het vrouwtje heeft een olijfgroene kruin en een geel gezicht; bij sommige vrouwtjes is een deel van de zwarte kap te zien. Beide seksen hebben veel wit op de binnenvanen van de buitenste staartpennen, zichtbaar als de staart wordt gespreid.
Verwarringssoorten
De kentuckyzanger Geothlypis formosa heeft een gele bril, een zwarte wangvlek en geen wit in de staart. De wilsons zanger Cardellina pusilla is kleiner; het mannetje heeft alleen een zwart petje en beide seksen missen het wit in de staart. Mannetjes van de maskerzangers, zoals de Zuid-Amerikaanse maskerzanger Geothlypis aequinoctialis, hebben een zwart masker in plaats van een kap rond een geel gezicht en leven in grasland.
Leefgebied
In de winter in de ondergroei van vochtig laaglandbos, secundair bos, bosranden en dicht struikgewas, vooral in het laagland en de uitlopers. In het winterverblijf leven mannetjes vaker in hoog bos en vrouwtjes vaker in struikgewas en bosranden. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten en vangt ze ook in korte vluchten. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Zeldzame wintergast, vooral van oktober tot april. In Colombia slechts enkele meldingen per jaar, vooral in het Caribisch laagland, de Sierra Nevada de Santa Marta en het noorden van de Chocó. In Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos niet of hooguit als uitzonderlijke dwaalgast. Broedt in het oosten van de Verenigde Staten en overwintert van Mexico tot Panama en in het Caribisch gebied.
Hoe en wanneer kijken
Let in de winter in de ondergroei van bos in het noorden van Colombia op een luid, metaalachtig tsjink; de vogel spreidt telkens de staart, waardoor het wit in de buitenste pennen opvalt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is stabiel tot toenemend; in het winterverblijf is de soort afhankelijk van bos met dichte ondergroei.
Wetenschappelijke naam
Setophaga citrina | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Muscicapa citrina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam komt van Latijn citrinus, 'citroengeel', naar het gele gezicht en de gele onderzijde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Louisiana, Verenigde Staten.