Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Naposabelvleugel

Naposabelvleugel | Campylopterus villaviscensio

Napo Sabrewing | Alasable del Napo | Asa-de-sabre-do-napo

De naposabelvleugel is een middelgrote kolibrie van het voetheuvelbos op de oostflank van de Andes, vooral in Ecuador. Het mannetje is donker, met een glanzend groene kruin en een diep violetblauwe keel en borst. Mannetjes zingen in het binnenste van het bos, vaak bij beken, met een lange, wisselende zang.

Naposabelvleugel (Campylopterus villaviscensio)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange, gevarieerde reeks tjilpende, ratelende en piepende tonen, vaak lang achter elkaar vanaf een lage zitplaats in het bos. De roep is een scherpe tsjip.

Luister: ZangXC1177443

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een licht gebogen, zwarte snavel en een klein wit vlekje achter het oog. Het mannetje is donkergroen van boven, met een glinsterend groene kruin; keel en borst zijn donker violetblauw, de buik donker grijsgroen. De staart is staalblauw tot blauwzwart, met kleine grijze punten aan de buitenste pennen. Het vrouwtje is groen van boven en grijs van onder, met grijze punten aan de staart. Het mannetje heeft verbrede schachten aan de buitenste handpennen.

Verwarrings­soorten

De grijsborstsabelvleugel Campylopterus largipennis is groter, met grote witte staarthoeken, en leeft lager, in het laagland. Het mannetje van de vorkstaartbosnimf Thalurania furcata is kleiner, met een groene keel, een violette buik en een gevorkte staart. Het mannetje van de violetborstbriljantkolibrie Heliodoxa leadbeateri heeft een violet voorhoofd, een groene keel en een rechte snavel.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, vaak in ravijnen en langs beken, meestal tussen ongeveer 900 en 1700 m. Foerageert in de onderste en middelste lagen langs bloemen van struiken en epifyten en vangt kleine insecten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het uiterste zuiden, op de oostflank in Putumayo. In Ecuador op de oostflank van de Andes van noord tot zuid. In Peru in het noorden, op de oostflank en in de bergruggen langs de grens met Ecuador. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs beken in het voetheuvelbos op de oostflank van Ecuador, bijvoorbeeld rond Wildsumaco en in de Cordillera de Guacamayos. Zingende mannetjes zitten verborgen in het lagere bos; luister naar hun lange, wisselende zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij klein en het voetheuvelbos wordt plaatselijk gekapt.

Wetenschappelijke naam

Campylopterus villaviscensio | (Bourcier, 1851)

Bourcier beschreef de soort in 1851 als Trochilus Villaviscensio; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campylopterus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Grieks kampulos, 'gebogen', met pteron, 'vleugel', naar de verdikte, gebogen schachten van de buitenste handpennen. De soortnaam eert Manuel Villavicencio (1822–1871), Ecuadoraans geograaf, arts en politicus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Napo, Ecuador.