Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Natterers mierklauwier

Natterers mierklauwier | Thamnophilus stictocephalus

Natterer's Slaty Antshrike | Batará pizarroso de Natterer | Choca-de-natterer

Natterers mierklauwier is een kleine grijze mierklauwier met witte vleugelvlekken, een van de zes soorten waarin de vroegere gevlekte mierklauwier is opgesplitst. Hij is vernoemd naar de Oostenrijkse verzamelaar Johann Natterer. In het gidsgebied leeft hij alleen in het noorden en noordoosten van Bolivia; het hoofdgebied ligt in Brazilië ten zuiden van de Amazone.

Natterers mierklauwier (Thamnophilus stictocephalus)
Foto: danielvolpin — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een reeks gelijkblijvende, nasale tonen die langzaam begint en versnelt tot een stuiterende ratel van 3–4 seconden. Roepjes zijn een korte en een lange kauw en een abrupt gegrom.

Luister: ZangXC754626

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm. Het mannetje heeft een zwart voorhoofd met grijze stippen en een zwarte kruin, een zwart-grijs gemengde rug met een verborgen witte vlek, zwarte vleugels met witte vlekken en randen, een zwarte staart met witte punten en grijze onderdelen met een witachtige buik. Het vrouwtje heeft een roodbruine kruin, roodachtig geelbruine bovendelen, donkerbruine vleugels met witte vlekken en een mengeling van licht okerkleur en grijs op de onderdelen, lichter op keel en buik. In de Serranía de Huanchaca is het mannetje grijzer op de rug en lichter van onderen.

Verwarrings­soorten

De boliviaanse mierklauwier Thamnophilus sticturus is vrijwel gelijk; het mannetje is lichter grijs met meer wit op de buik, en de zang stijgt naar het einde. De amazonemierklauwier Thamnophilus amazonicus heeft een vrouwtje met een oranjebruine kop en borst. De grijskapmierklauwier Thamnophilus caerulescens leeft hoger in de Andes. De leikleurige mierklauwier Thamnophilus schistaceus mist de witte vleugelvlekken.

Leefgebied

Randen van vochtig altijdgroen bos, boomvalgaten, bosjes op witzand, halfloofverliezend bos en galerijbos; in de Serranía de Huanchaca randen van altijdgroen bos tussen grasland en cerrado. Van zeeniveau tot 700 m. Foerageert in paren in de onderlaag en middenlaag en zoekt insecten in gebladerte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: in het noorden van Beni en in de Serranía de Huanchaca in het uiterste noordoosten van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië ten zuiden van de Amazone, tussen de Madeira en de Tocantins, zuidwaarts tot Rondônia en het noorden en westen van Mato Grosso.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek de soort aan bosranden in het Parque Nacional Noel Kempff Mercado. Luister naar de versnellende, stuiterende ratel; vergelijk de zang met die van de boliviaanse mierklauwier, die verder zuidelijk leeft.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; de soort verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Thamnophilus stictocephalus | Pelzeln, 1868

Pelzeln beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van Grieks stiktos, 'gevlekt', en kephalē, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Vicente, Mato Grosso, Brazilië.