Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Nelsons tiran
Nelsons tiran | Aphanotriccus audax
Black-billed Flycatcher | Mosquero piquinegro | Papa-moscas-de-bico-preto
Nelsons tiran is een kleine, olijfgroene tiran van de onderlaag van vochtig laaglandbos in het oosten van Panama en het noorden van Colombia. Hij houdt zich op in de schaduwrijke begroeiing langs beekjes en natte plekken. Het verspreidingsgebied is klein en het bos waarin hij leeft is grotendeels gekapt.
Geluid
Een korte, wat schorre reeks tonen, die snel achter elkaar wordt herhaald, en een droog pit. Over de zang is weinig in detail beschreven.
Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een geheel zwarte snavel. De bovendelen zijn olijfgroen, de kruin iets grijzer. Een witte vlek voor het oog en een smalle, onderbroken witte oogring vallen op in het donkere gezicht. De vleugels zijn donker met twee lichte, geelachtige vleugelstrepen. De keel is witachtig, de borst grijsachtig olijf en de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De beukenfeetiran Empidonax virescens komt alleen in de noordelijke winter voor, is iets groter, heeft een lichte ondersnavel en langere handpennen. De elzenfeetiran Empidonax alnorum is bruiner olijf, met een lichte ondersnavel en een smallere oogring, en zit meer in open struikgewas. De roesttiran Myiophobus fasciatus is bruiner, met een gestreepte borst, en leeft in open struikgewas. De geelstuittiran Myiobius barbatus heeft een opvallende gele stuit en een zwarte staart die hij vaak spreidt.
Leefgebied
Onderlaag en lagere middenlaag van vochtig, schaduwrijk laaglandbos en oud secundair bos, vooral langs beekjes, in ravijnen en op natte plekken; van zeeniveau tot ongeveer 600 m. Zit stil op een lage tak en vangt insecten in korte uitvallen naar bladeren. Leeft solitair of in paren. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het noorden, van de grens met Panama oostwaarts door het Caribische laagland tot in de middenloop van de Magdalenavallei. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in het oosten van Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de schaduwrijke onderlaag langs bosbeekjes in de resterende laaglandbossen van Noord-Colombia naar een stille, olijfgroene tiran met een witte vlek voor het oog en een zwarte snavel.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en het laaglandbos in het noorden van Colombia en het oosten van Panama wordt grotendeels omgezet in weiland en akkers.
Wetenschappelijke naam
Aphanotriccus audax | (Nelson, 1912)
Nelson beschreef de soort in 1912 als Praedo audax; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aphanotriccus werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks aphanēs, 'onopvallend, onzichtbaar', en trikkos, een niet nader bepaald klein vogeltje (in de ornithologie gebruikt voor tirannen). De soortnaam komt van Latijn audax, 'dapper, stoutmoedig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cana, Darién, Panama.