Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Noordelijke gebandeerde muisspecht

Noordelijke gebandeerde muisspecht | Dendrocolaptes sanctithomae

Northern Barred Woodcreeper | Trepatroncos barrado norteño | Arapaçu-barrado-do-norte

De noordelijke gebandeerde muisspecht is een grote, over het hele lichaam fijn gebandeerde muisspecht van het vochtige bos ten westen van de Andes. Hij volgt geregeld zwermen trekmieren en zit dan laag aan stammen. In het gidsgebied komt hij alleen in het noordwesten voor; ten oosten van de Andes wordt hij vervangen door de gebandeerde muisspecht.

Noordelijke gebandeerde muisspecht (Dendrocolaptes sanctithomae)
Foto: Tim Sackton from Somerville, MA — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide reeks stijgende fluittonen, tuuíd-tuuíd-tuuíd, die versnelt en daarna wat zakt. Vooral te horen bij zonsopgang en in de schemering. Bij mierenzwermen ook nasale roepen.

Luister: ZangXC543903

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–28 cm, met een forse, rechte, donkere hoornkleurige snavel. Kop, rug en onderdelen zijn bruin, overal dicht en fijn gebandeerd met zwartachtig. Vleugels en staart zijn roodbruin en ongebandeerd. De keel is iets lichter. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gebandeerde muisspecht Dendrocolaptes certhia is vrijwel gelijk, maar leeft ten oosten van de Andes; de verspreidingsgebieden overlappen niet. De zwartgestreepte muisspecht Xiphorhynchus lachrymosus heeft zwart-wit lengtestrepen in plaats van banden en een licht gebogen snavel. De reuzenmuisspecht Xiphocolaptes promeropirhynchus is groter en gestreept, niet gebandeerd. De blauwsnavelmuisspecht Dendrocolaptes picumnus heeft een gestreepte kop en borst en is alleen op de buik gebandeerd.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig laagland- en voetheuvelbos, ook ouder secundair bos, tot ongeveer 1200 m. Volgt zwermen trekmieren en vangt opgeschrikte insecten, spinnen en kleine gewervelden; zoekt ook op stammen en in schors. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifische laagland, in het noordelijke laagland en in het midden van het Magdalenadal. Ecuador: alleen in het noordwesten. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama en in het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het vochtige bos van het Pacifische laagland naar mierenzwermen; de vogel klampt zich laag aan stammen vast boven het front van de zwerm. Bij zonsopgang verraadt hij zich door zijn luide fluitreeks.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige omgrenzing van de soort; als geheel wijdverbreid. De soort is afhankelijk van groter, aaneengesloten bos en gaat achteruit door ontbossing in het laagland ten westen van de Andes.

Wetenschappelijke naam

Dendrocolaptes sanctithomae | (de Lafresnaye, 1852)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1852 als Dendrocops Sancti-Thomoe; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendrocolaptes werd in 1804 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks dendron, 'boom', en kolaptēs, 'beitelaar, pikker'. De soortnaam betekent 'van Sint-Thomas' en verwijst naar Santo Tomás bij Omoa in Honduras, dat De Lafresnaye ten onrechte voor een eiland hield. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santo Tomás, bij Omoa, Honduras.