Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Noordelijke roodvleugelmiersluiper

Noordelijke roodvleugelmiersluiper | Herpsilochmus frater

Rusty-winged Antwren | Tiluchí alirrufo norteño | Chorozinho-de-asa-ferrugem

De noordelijke roodvleugelmiersluiper is een kleine, zwart-grijze miersluiper met een roodbruin vleugelpaneel, die hoog in het bladerdak van vochtig laaglandbos leeft. Paren foerageren meestal met gemengde zwermen en verraden zich vooral door hun zang. Hij gold lang als één soort met de roodvleugelmiersluiper van het Atlantisch Woud, maar verschilt daarvan in zang en verspreiding.

Noordelijke roodvleugelmiersluiper (Herpsilochmus frater)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een korte, snelle reeks die begint met enkele losse tonen en overgaat in een droge, iets dalende triller; mannetje en vrouwtje zingen vaak kort na elkaar. Roepjes zijn korte, nasale tonen.

Luister: ZangXC1176788

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, slank, met een fijne snavel en een vrij lange, zwarte staart met witte punten. Het mannetje heeft een zwarte kruin, een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep; de rug is grijs met zwart, de vleugels zijn zwart met twee witte vleugelstrepen en een roodbruin paneel op de slagpennen. De onderdelen zijn wit tot lichtgrijs, naar de buik geelachtig getint. Het vrouwtje heeft een roodbruine kruin en een sterker geelachtige tot okerkleurige onderzijde.

Verwarrings­soorten

De roombuikmiersluiper Herpsilochmus motacilloides op de oostflank van Peru leeft hoger, in bergbos, en mist het roodbruin in de vleugel. De zwartkopmiersluiper Herpsilochmus atricapillus in Bolivia heeft geen roodbruin in de vleugel en een grijzere onderzijde. De vlekrugmiersluiper Herpsilochmus dorsimaculatus en Dugands miersluiper Herpsilochmus dugandi hebben eveneens vleugels zonder roodbruin paneel. De geelborstmiersluiper Herpsilochmus axillaris van de voetheuvels heeft een gespikkelde kruin en een gele borst.

Leefgebied

Het bladerdak en de middenlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, várzeabos, voetheuvelbos en hoog secundair bos, vooral langs randen en open plekken; van zeeniveau tot ongeveer 1200 m. Zoekt aan de buitenste takken en in klimplanten naar insecten en spinnen, vaak met gemengde zwermen. Het nest is een kommetje dat in een gaffel van een dunne tak hangt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het noorden, van het gebied ten oosten van de Golf van Urabá tot het middelste Magdalenadal, en in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oostelijk laagland en de voetheuvels. Peru: in het hele Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten, van Pando en Beni tot La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama, Venezuela, delen van de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in het bladerdak van bosranden en langs rivieren naar de korte, ratelende zang en zoek de vogels in gemengde zwermen; een uitkijktoren of een helling met zicht op de boomkronen helpt.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort. De soort is wijdverspreid in grote, aaneengesloten bossen en verdraagt ook randen en oud secundair bos; plaatselijk verliest hij leefgebied door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Herpsilochmus frater | Sclater & Salvin, 1880

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1880 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Herpsilochmus werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks herpō, 'rondkruipen', en lokhmē, 'struikgewas, kreupelhout'. De soortnaam komt van Latijn frater, 'broer', naar de nauwe verwantschap met een andere soort. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Pastaza, Ecuador.