Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Noordelijke stekelkruin
Noordelijke stekelkruin | Phacellodomus inornatus
Plain Thornbird | Espinero liso | João-de-pau-liso
De noordelijke stekelkruin is een effen bruine ovenvogel van de savannen en bosranden van de Llanos. Paren en familiegroepjes bouwen enorme, hangende nesten van doornige takken aan de uiteinden van takken. Hij werd vroeger tot de roodkapstekelkruin gerekend, maar mist diens roodbruine voorhoofd.
Geluid
Een luide reeks schelle tonen die eerst versnelt en dan wegzakt, vaak als duet van een paar. De roep is een droog tsjek.
Opname: Oscar Humberto Marín Gómez & Juan Pablo López — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
16 cm, met een rechte, puntige snavel en een vrij lange, afgeronde staart. De bovendelen zijn egaal bruin, de kruin zonder roodbruin. Een vage, lichte wenkbrauwstreep. De keel is witachtig, de onderdelen zijn vuilwit tot bleek geelbruin, op de flanken bruiner. De staart is bruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn iets warmer van tint.
Verwarringssoorten
De roodkapstekelkruin Phacellodomus rufifrons heeft een roodbruin voorhoofd, maar komt niet samen met deze soort voor. Temmincks stekelstaart Synallaxis albescens is kleiner, met een roodbruine kruin en vleugelvlek en een smalle, gegradueerde staart. De geelkinstekelstaart Certhiaxis cinnamomeus is roodbruin van boven en leeft in moerassen.
Leefgebied
Bosjes en randen van galerijbos in de savanne, open bos met verspreide bomen, weiland en erven met bomen, in het laagland tot ongeveer 500 m. Zoekt insecten tussen takken en bladeren. Het nest is een hangende stapel doornige takken met meerdere kamers, die jaren achtereen wordt uitgebreid en door andere vogels wordt hergebruikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de Llanos ten oosten van de Andes, in Arauca, Casanare, Meta en Vichada. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden en de Llanos van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk langs de randen van galerijbossen en bij erven met bomen in de Llanos; de grote takkennesten aan de buitenste takken van bomen en palmen wijzen de weg, en de vogels laten vaak hun luide duet horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een landschap met weiland en verspreide bomen.
Wetenschappelijke naam
Phacellodomus inornatus | Ridgway, 1887
Ridgway beschreef de soort in 1887 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phacellodomus werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks phakellos, 'bundel twijgen', en domos, 'huis', naar de grote takkennesten. De soortnaam inornatus komt van Latijn inornatus, 'onversierd, effen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caracas, Venezuela.