Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rietzangerstekelstaart

Rietzangerstekelstaart | Phleocryptes melanops

Wren-like Rushbird | Junquero | Bate-bico

De rietzangerstekelstaart is een kleine, gestreepte ovenvogel van rietvelden en biezen, die in gedrag en uiterlijk aan een rietzanger doet denken. Hij klimt tussen de stengels van totora en riet en bouwt een gesloten nest van nat plantmateriaal. Hij komt voor van de kustmoerassen tot de meren van het altiplano.

Rietzangerstekelstaart (Phleocryptes melanops)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, ritmisch getik, als stenen die tegen elkaar worden geslagen, soms versnellend tot een ratel. Ook schelle, scherpe roepen.

Luister: ZangXC1026063

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een dunne, rechte snavel. De kruin is bruin, met een duidelijke witachtige wenkbrauwstreep. De mantel is zwart en wit gestreept, de vleugels zijn donker met een roodbruine vleugelband en de staart is bruin. De onderdelen zijn witachtig, met een geelbruine waas op borstzijden en flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De graswinterkoning Cistothorus platensis heeft eveneens een gestreepte rug, maar gebandeerde vleugels en staart, en leeft in grasland en moerasranden. De ornaattachuri Tachuris rubrigastra deelt hetzelfde rietland, maar is veelkleurig, met geel, rood en groen, en heeft geen gestreepte mantel.

Leefgebied

Rietvelden, biezen (totora) en dichte moerasvegetatie langs meren, lagunes en rivieren, van zeeniveau aan de kust tot ruim 4000 m op het altiplano. Zoekt tussen de stengels en vlak boven het water naar insecten en larven. Het nest is een gesloten bal van nat plantmateriaal die na het drogen hard wordt, met een ingang aan de zijkant, vastgemaakt aan rietstengels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: in moerassen langs de kust en in de hoge Andes, onder meer rond het Junínmeer en het Titicacameer. Bolivia: op het altiplano, rond het Titicacameer en andere meren. Buiten het gidsgebied in Chili, Argentinië, Paraguay, Uruguay en het zuiden van Brazilië; vogels uit het zuiden trekken in de winter noordwaarts.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek de totoravelden van het Titicacameer of de kustmoerassen van Peru en luister naar het droge getik. De vogel klimt vaak even naar de top van een stengel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in geschikt rietland algemeen, maar is afhankelijk van het behoud van moerassen en totoravelden.

Wetenschappelijke naam

Phleocryptes melanops | (Vieillot, 1817)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sylvia melanops; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phleocryptes werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks phleōs, een riet- of moerasplant, en kruptō, 'verbergen'. De soortnaam melanops combineert Grieks melas, 'zwart', en ōps, 'gezicht'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.