Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Noordse pijlstormvogel

Noordse pijlstormvogel | Puffinus puffinus

Manx Shearwater | Pardela pichoneta | Bobo-pequeno

De noordse pijlstormvogel is een middelgrote, scherp zwart-wit getekende pijlstormvogel die in de noordelijke Atlantische Oceaan broedt en in de zuidelijke Atlantische Oceaan overwintert. In het gidsgebied is hij alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld. Hij legt jaarlijks tienduizenden kilometers af tussen broed- en overwinteringsgebied.

Noordse pijlstormvogel (Puffinus puffinus)
Foto: Martin Reith — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. Op de broedplaatsen 's nachts luide, kraaiende en hikkende roepen.

Luister: ZangXC1165882

Opname: Anthony McGeehan — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

31–36 cm, een slanke pijlstormvogel met lange, rechte vleugels, een korte staart en een slanke, donkere snavel. De bovendelen zijn zwartachtig; de donkere kap reikt tot onder het oog en loopt via een donkere halsvlek naar de borstzijden. De onderdelen zijn zuiver wit, ook de onderstaartdekveren. De ondervleugel is wit met een smalle donkere achterrand en vleugelpunt. De poten zijn roze. Vliegt met snelle, stijve vleugelslagen en lange, kantelende glijvluchten, waarbij afwisselend de zwarte bovenkant en de witte onderkant zichtbaar zijn. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De galápagospijlstormvogel Puffinus subalaris is kleiner en bruiner, met donkere onderstaartdekveren, een overwegend donkere ondervleugel en een fladderende vlucht. De sargassopijlstormvogel Puffinus lherminieri is kleiner, met kortere vleugels, donkere onderstaartdekveren en snellere, fladderende vleugelslagen. Bullers pijlstormvogel Ardenna bulleri is groter, met lichtgrijze bovendelen en een zwarte M. De chileense grote pijlstormvogel Ardenna creatopus is veel groter, met een roze snavel en vlekkerige flanken.

Leefgebied

Open zee, vooral boven het continentaal plat en de rand daarvan. Eet kleine scholenvis en inktvis, die hij met korte duiken onder water achtervolgt. Broedt in kolonies in holen op eilanden met gras of puin in de noordelijke Atlantische Oceaan; komt alleen 's nachts aan land.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld, met enkele meldingen op zee voor de Pacifische kust van Ecuador en het noorden van Peru en in de Caribische Zee voor Colombia; een vaste plek of tijd van voorkomen is er niet. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Broedt vooral op eilanden van Groot-Brittannië en Ierland, verder op IJsland, de Faeröer en in het noordoosten van Noord-Amerika, en overwintert op zee voor de oostkust van Zuid-Amerika, van Brazilië tot Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Een dwaalgast kan opduiken op pelagische tochten, tussen andere pijlstormvogels. Let op de scherpe zwart-witte tekening, de witte onderstaartdekveren en de stijve, kantelende vlucht.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De wereldstand is groot. Ingevoerde ratten op broedeilanden, kunstlicht dat jonge vogels desoriënteert en bijvangst in de visserij zijn plaatselijke bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Puffinus puffinus | (Brünnich, 1764)

Brünnich beschreef de soort in 1764 als Procellaria puffinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Puffinus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is een Neolatijnse vorm van Engels puffin, oorspronkelijk de naam voor de gezouten jongen van de Noordse pijlstormvogel. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam, de Neolatijnse vorm van Engels puffin, waarmee oorspronkelijk juist deze soort werd bedoeld. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Faeröer en Noorwegen.